MY SON EXCEEDED HIS SCREEN TIME ALLOWANCE & HERE’S THE COACHING QUESTION I USED TO DEAL WITH THIS SITUATION

Mar30

After school, my son has his ritual: doing his homework, having screen time, working on a writing project with me and going down to the playground to play with this friends in the building while I stand up from my desk to pick up my daughter. This Thursday afternoon, before he had his screen time, we agreed that we would work on the writing project at 5pm so I could go and pick up my daughter at 5.30pm. I told him to keep track of the time so he wouldn’t exceeded his 30-minute quota. However, it was over 30 minutes and he kept playing. I was working and even when I was aware of that, I didn’t remind him at all as I wanted him to own his action and see the consequence if not (well, I did remind him a lot previously).

It was 5.40pm so I had this conversation.

Mum: I am very upset that you said you would stop after 30 minutes but you kept going on. And now it’s 5.30pm and I’ve to go to pick up Tutti. [I talked about the consequence and shared my feelings as well.]

Son: But I can’t do the review and revision without you.

Mum: But I told you and you chose to play! And if I had reminded you, you would have been angry with me! [My voice started to get heated. Anger was boiling in me. If it’s hard for you to picture me in your head, think of a roaring lion!]

And through training myself and being more aware of the consequences of speaking while being angry, I told myself, “If I’m angry, that’s not going to help.” I switched my focus on preparing some stuff for dinner for a while so I could feel calmer. When I was, I asked my son, “So what do you think is the right thing to do now?” My voice was back to normal and I came from a place of genuinely wanting him to better manage his activities.

[The version before: You are not going to have your screen time for one week, young man! And you will not go to the playground for one week as well!]

Son: How about I fold the clothes first and I go down to the playground. Then I will be back 15′ minutes earlier than usual, shower, have dinner and then we can work on my writing? [Usually, he folds the clothes after showering – well, the brain-based conversations with him so he would help with some house chores – here, folding clothes, is another story which I will share in another post.]

Mum: That sounds fine. At least, you have a plan to make up for it to ensure you are on track with your writing plan and goal. And how about screen time, per what we agreed?

Son: I won’t use it for the next one week. [In an organization, policies, standards and procedures in an organization serve as the guidance for employees’ behaviors as well as the guidance for disciplining them if they don’t follow the organizational values and standards – I used to write and execute such for my companies in my previous jobs. They also help organizations to focus their efforts on accomplishing their missions. At home, I had a conversation with my son the other day when he exceeded the limit we agreed: I asked him about the consequences, if he truly wanted to use this screen time properly, what measures he wanted to put in place to prevent overuse. The later included the discipline measures we discussed and agreed: 10 minutes overuse equal no screen time for 1 day. The bottom line is he heavily involved in the solutioning with me as a coach who asks, probes and shares at the right time. I can share in details about this – just let me know in the comment.]

Mum: OK, have fun in the playground and I want to see you follow your plan this time. [Reminder and at the same time, I want him to enjoy himself in the playground.]

When my daughter and I arrived home half an hour later, I saw piles of clothes neatly folded on the sofa. And I was contended that I didn’t let my anger crush his thinking and prevent him from coming up with his own solution and plan.

THE TWO STEPS, THE LANGUAGE AND THE COACHING QUESTION FORMULA I USED HERE:

1. Be aware of my anger and regulate it so I calm down before I respond. Previously, I wasn’t aware of this and with 2 years of being conscious about it and practice, I am 90% there. Out of 10 situations, I would react once (yes, I still yet I am still trying).

When I am aware that I am in that mode, I often have this mantra which has been tested each time I burst before: “This is not helpful. Reacting now will just make cause damage on our relationship and my son’s thinking.”

Then I would tell my son, “It’s not a good time for me to talk right now as you know. So let me calm down and you can relax before we speak.” [I shared with him a few times about the Emotion Brain and the Logic Brain so he understands as well. Basically, the energy in our brain is limited, so when the Emotion Brain is hijacked, the energy is withdrawn from the Logic Brain towards the Emotion Brain. Therefore, the Logic Brain with its job of thinking, understanding, seeing options and solutions and collaborating doesn’t work. So here I am modelling what I say.]

After that, I would do something else till I feel calm again.

2. Use a very powerful coaching question formula – The on used here is quite simple. It focuses on and triggers the thinking for actions that support the “vision” / “goal” / “a standard”. [Well, coaching is always solution-focused and vision/goal-focused as you may.] Make sure the vision has to be specific.

Examples:

What’s the right thing to do now? / What is the right thing to do now so you are on track with your writing project and balance the time your eyes contact with the screen? [If the child is aware of the consequences of using too much screen time – if not, this would be another conversation at another good time. If you want to hear how I would moderate that conversations so the child will think all by her/himself, please let me know in the comment below. If they think by themselves, the contents are easily hardwired in their brains and they are more motivated to take action.]

If you are a caring and loving brother to your sister, what would you do in this situation? (You can even go further if needed: Would you fight with her or find a solution that makes you both happy? The “vision” has to be specific – here, it’s “caring and loving”.)

That way, their brain is put to good work and they own their action with us holding them accountable, as their coach. If they fell off the plan, it’s easier to give them reminder as that’s “their” plan.

Hope you enjoy the story and if you do, please join me in the mission of bringing brain-based conversations and coaching to every mother / father by sharing, reviewing and recommending the page. Also, I’d love to converse with you in the comment section.

Onwards to A Mother 4.0.

Amy Nguyen

FROM A 3-YEAR-OLD TODDLER TO A 9-YEAR-OLD CHILD, MANY PARENTS OFTEN FORGET TO GROOM THIS ONE IMPORTANT GIFT OF THEM

Mar4

In one of a Forbes articles providing expert advice about AI, robots, machine learning and the future skills where I featured, I mentioned that as long as we, as human beings, have our human skills enhanced, the future of work is not that scary but exciting instead. The reason is those forces take away boring and repetitive tasks and leave us more meaningful work. The fundamental human skills are: 1) thinking abilities such as creativity, innovation, and problem-solving and 2) working with others that involves EQ.

1.A 3-YEAR-OLD TODDLER’S SUPERPOWER

One recent morning, I woke up feeling sad still from a matter that hijacked my brain the previous night. Worse, my eyes were red with tears due to allergy. My little daughter has woken up as well. She looked at me, lying there motionless except for the tears trickling down my cheeks.

Tutti: Mum, are you sad?

Mum: Yes, honey.

Tutti: I’m your best friend. Smile!

[I tried to smile a bit.]

Tutti smiled to me and said, “Happy!” And she gave me big hugs with her tiny hands.

I hugged her back and I felt better.

Children when young are great at EQ. I’ve heard many stories of kids feeling for and soothing their loved ones when they are sick, just like my daughter did to me when I was sad. Our culture is not used to expressing feelings, the first step to be aware of our own emotions, letting alone understanding emotions of others and adapting our behaviours accordingly. We tend to hide our emotions, even to our family. And that includes our own toddlers.

EQ grooming doesn’t have to be complicated. It’s much simpler than we think indeed. Take that first simple step to give our own emotion a name and share them with our little one. That’s how they best learn to label theirs. And they also learn greatly about empathy.

Moreover, our therapist is right within our home.

2. A 9-YEAR-OLD CHILD’S GIFT

I was shared by a mother that her husband and her 9-year-old son were recently on fire with each other. There was a book fair at his school and each child was recommended to bring up to USD 20 to purchase books. The boy is given an allowance each week so he has some savings of his own. He decided to bring USD 20 to the book fair but his dad thought that was way too much. The father thought his son should bring USD 10 only and insisted the boy with such amount. He believed his money is hard earned and he is a self-made man so seeing his son “lavish” made him angry. But the boy wanted USD 20. This was the reason why they fought each other.

“We are very hot-tempered parents and we yell a lot,” she further shared.

Looking at the situation as a brain-based coach, I acknowledge that the parents have a good intention when giving their son the allowance: to get him learn how to save and spend money wisely. However, the opportunity to groom the boy was a miss. The father didn’t let his son use his own brain and come up with his own reasoning and solution. He also indirectly sent the message to his son that books are not really worth spending a good amount of money on (I personally spend quite much on books as my top personal values is learning & growth). Worse, he was modelling his son how he handled his emotions.

Bill Gates famously said, “Everyone needs a coach.” For children, no one could be a better coach than their own parent. In this situation, a parent who is a great coach could have this brain-based conversation to enable the child’s thinking ability and also bring a wanted vision into reality. In this situation, the vision could be: 1) My son uses this opportunity to learn how to spend money reasonably. 2) He has creative ways to find books to read – buying them is not the only way. 3) I model my son the way I converse taking into the others’ feelings and thoughts for a common goal.

Dad: Son, I understand that you love books so much that you want to spend the maximum amount suggested to buy them. I like the fact that you love reading that much. [Acknowledging the boy’s thinking and feelings, and reinforcing the message that reading is good. – A parent may not want to lose this opportunity.]

Son: Yeah, dad. I love books and I want to buy all of those new The Diary of A Wimpy Kid!

Dad: They are awesome, aren’t they? Hey look, remember we give you the allowance so you could start to learn one of the most important skills in life – money management including savings and spending huh?

Son: Yes.

Dad: By the end of this year, you will have USD 100. Till you get to secondary school, you will have USD 300. What do you think you really really want to spend this money on? [Asking a question about vision / end goal.]

Son: Well, I want to use it for a science project with my friends. The tools might cost a good amount. And of course, I want to buy books sometimes to read.

Dad: Sounds good. With that in mind, how much money do you think you should spend for the book fair? I know that even USD 20 can’t buy all the books you like. What are the other ways that help you read? [The vision out of the situation.]

Son: Well, maybe I will bring USD 15 to buy two books as each costs USD 7.5. And for the others, I could borrow from the library.

Dad: I like your thinking. You do think of the future too and that’s wise spending. The idea of borrowing from the library is great. Is there any other way? [Praise about his son’s thinking ability and stretch his thinking further.]

Son: I know! I can exchange with my friends. He can borrow mine and I can borrow his. We may buy different books in the series and we can swap!

Dad: Awesome! I am proud of you, son. You really stretch your thinking to come up with good solutions. And I believe you will be really good at money management. [Provide words of genuine encouragement, articulating the qualities he sees and wants to reinforce more in his son.]

Son: Thanks Dad!

The conversation could go with different twists, but the key steps are similar: 1) Clarify the vision. 2) Ask about the how.

Do you see the different results of how the conversation is handled? Each situation is an opportunity for us, parents to help them enhance their thinking ability by using a brain-based conversation. Trust me, they are way more creative than we think, and their solutions are novel and better than ours most of the time.

As life unfolds, each situation could turn into a disaster or a chance to cultivate our unique gifts of EQ and thinking, the top human skills to be above and use AI, robots, and machine learning for a better future, rather than being scared by them. This starts from how we regulate our own emotion and conversing with kids the brain-based way.

Tutti’s Travel Diary – Europe December 2018

Jan6

ZURICH & KONSTANZ , 16 Dec – 22 Dec

Mum says this is the 4th continent I have been to. I have visited Asia, North America, South America and Europe. For my brother Minh, he has been to 6 continents because he has gone to Africa and Australia as well! We stay at my aunt’s place this time. Her name is Ha My and she is an elementary school teacher. Ha My has a boyfriend whose name is Marcel. She is German as she was born and raised up in the country while Marcel is Swiss. He is a teacher too! He teaches secondary school students.

Their home is one of the best that I have seen. It’s on top of a hill full of lush in Zurich. Every room is cozy with windows looking out little houses and roses and rosemary, and white walls on which there are photos of my aunt’s travel around the world. In the neighborhood is a community garden where herbs grow with much care. My Grandpa comes to visit from Germany and brings lots of food, but aunt Ha My asks him to bring all back if we don’t finish. “We live on love and air here,” she smiled. I can feel so much love in her lovely home indeed.

Sometimes Mum asks me if I am in America or Switzerland and I say, “America,” with a big smile. Only when she asks again will I say, “Switzerland”. “We go onto the airplane and fly from America to Switzerland,” she adds as she seems to worry that I am too little to understand about this big world.

Switzerland is so different from America. The houses are smaller. There are not many cars on the streets. People use trams, buses, and bicycles a lot. The super markets are also smaller and Mum says she cannot find much meat like in America. Aunt Ha My explains many people here eat little meat.

I cannot see plastic bags anywhere. In America, the cashier would triple the bags while Mum begs them not to. In Switzerland, people have to bring their own bags. If not, they can get the paper bags from the supermarket which cost money. In America, we only classify trash into two types: recyclable and non-recyclable. Here in Switzerland, they have to be put into four types: paper, plastic, glass, and bio which will be thrown into a huge container to be used for the plants after a year or so. And they have to pay money to throw trash!

Dad wants to wash our clothes on a Monday just to learn from aunt Ha My that in Switzerland, washing days are Wednesday and Thursday only. Mum wants to turn on the dish washing machine one night and is advised by aunt Ha My to set the machine to operate two hours later because if we use electricity from 10pm to 6am, we could save half of the bill.

In the few days in Zurich, Mum and Dad bring me and my brother, Minh, to a few places. First, we go to the old town. It’s on a hill along the river with very narrow lanes and cute little shops and small wooden Christmas stores decorated with fresh pine branches. Cars surprisingly could still snake through the town. We had raclette, made of boiled potatoes, onion and cucumber pickles blanketed under a layer of rich and chewy cheese. I only eat the potato while Mum, Dad and my brother gobble all of them up in seconds.

We also meet with Mr. Hugo, the owner of a Christmas store that sells flower rings. Mr. Hugo’s English is so good that Mum thinks he is from England. He says he is Swiss but he learnt English from one of the best teachers in the world, John Lennon. When he was a child, he listened to his songs and muttered along without realizing the meaning of the lyrics much later on. Mr. Hugo lives near the border with Germany, like my Grandpa who lives near the border with Switzerland. He has a big garden with lots of flowers that he would harvest and sew them into the rings of many sizes. “After all these years, I become so much experienced in what I do and I still enjoy doing it. I can create whatever I want except for when my clients have specific designs they want me to follow,” Mr. Hugo says. “In winter, as I have not much to do, I would get the berry branches, remove their bark and make them into these shapes. They have no name and are not for any particular purpose so you can use them for anything you can think of,” he shares.

Oh, I really need to say about a gift store we go into in the morning! My brother and I stay there for nearly an hour. I love the wooden helicopter and keep turning its wings around while my brother is so amazed at the cookoo clocks. We make a round testing all the toys. There are wooden music boxes, tiny wooden houses and many more, and what keeps my brother and me for so long is the car track with the cars that could flip over whenever they go down to the next level of the zig zag track. Everything is so expensive because Mum says they all are very fine, and are hand made with lots of passion and love. Or they are simply Swiss made!

The next day, we visit the biggest Christmas market in Zurich. It’s much bigger than the ones in Union Square and Bryant Park with all stores made out of wood and decorated with many lights and fresh branches. My Dad, brother and I go ice skating and for the first time in my life, I can ice skate. Dad doesn’t need to hold my hands. I am happy!

The morning after, my Grandpa drives us to Crestasse, a lake on a mountain that aunt Ha My suggests. Switzerland has a lot of pine trees, unlike America, so the road sides are still green. The moment we reach the foot of the mountain, I see so much snow sprinkling the hills and the tall pine trees that I exclaimed, “It’s so beautiful!” Mum looks to be surprised. Isn’t it so, Mum, I thin to myself.

We all walk through the huge smooth snow blanket. My brother and I sink in them, slide on them and crawl around. In the vast background of a clear blue sky, snowy mountains from afar and the whitest white, there are only the four of us. After playing with the snow, my brother and I join Grandpa, Dad and Mum again. As we climb up the hill, pine trees and icicles are our friends. And well, a bear also, maybe, as Mum says to my brother she hears some sound like a bear’s sound. My brother collects a number or icicles and he kindly shares with me too.

When I am so tired of walking, Mum carries me. “Four minutes please,” I tell Mum. And I hear a bird in the forest. How magical it is! “Bird sings song la la la,” I turn to Mum and say with giggles.

This is where I say, “It’s so beautiful!”

I run and fall and… I just play with the snow. It’s so convenient lying down.

On Friday, we all go to Grandpa’s place in Konstanz in Germany. It’s so near to aunt Ha My’s place. Grandpa is so busy cooking for us and planning where to bring us. Mum says she just wants to roam around and have family time so we go to Christmas market the next day. It’s the best one ever, Mum says. Every store has its own way of decoration with fresh pine branches and flowers. It’s very big too with many yummy food stores. The grownups have hot drinks while my brother has apple rings. I later sip some apple cider from Grandpa’s cup too and it’s so warm and tasty. It is so cold that my nose keeps running. Grandpa teaches me to clean it with some tissue and tells me to keep it in my pocket to use later.

Me and my Grandpa in Konstanz, in front of the lake shared by Germany, Austria and Italy

“I never know you have two brothers!” My brother exclaims when Mum tells us about her brothers. And this is also my first time meeting with them. It turns out that Mum has four siblings! That’s a lot. And I find it really merry, like the Merry Go Round I ride on.

On the way to Austria on Sunday, my brother is really sad. “I think I will cry, Mum. I miss them so much!”

VIENNA & SALZBURG, 23 Dec – 28 Dec

People say that one must come to Austria and Germany for Christmas so we spend our pre-Christmas in Konstanz, Germany, and Christmas in Vienna. Of all the Christmas markets in the four countries we have been to, Vienna’s is the least charming. However, it’s music and paintings make up for everything.

Our AirBnB home in Vienna that inspires mum to re-organize our own home!

Although I don’t find Twinkle Twinkle Little Star and Oh McDonald Had a Farm, I truly love Mozart concert and ballet performance. I sink into its every moment, my hands mimicking the musicians. All the people around me, Mum says, look at me more than the stage.

Before the trip, we watch the movie the Sound of Music. I love Do Re Mi song so much and by the time we are in Vienna, I could sing it quite well. Oh and the best part is we can visit places where the movie is filmed in Salzburg. At one point, Mum asks me, “Do you look like me or Maria?” I don’t say anything, and turn my eyes towards the window of the house where Mum says Maria stays, eyeing her cheekily with a smile.

Another thing we do in Vienna is to visit museums. Mum visits a few as she loves paintings and she paints herself. We only go with her to Belvedere 21 where there is a Happiness Runs exhibition. I don’t understand what it is but I do know that there are fallen paintings on a very big floor and I could run on them and I feel happy. Maybe that’s why it’s called that way? I also go with Mum to Albertina museum where Mum says displays paintings by the best artists in the world. Their names are Claude Monet, Van Gogh and Picasso. My brother and Dad go to a cafe and chat with his Austrian friend. In the first display room, I see a painting of a girl. She looks scary. “She doesn’t have her mummy,” I tell Mum. I am so happy that I am with my own Mum. We make a round and I see another painting with an umbrella. “Dad buys for me an umbrella,” I say to Mum. There are too many people in the museum and it is so hot that I don’t want to see paintings any more. So Mum brings me out to meet Dad and my brother. I wish it’s less stuffy in there so Mum and I can enjoy the arts work more together.

BUDAPEST, Dec 28 – Dec 31

We go to Budapest by train. I sit next to an old woman. She is very calm and so elegant. She has purple hat, purple spectacles and purple scarf and purple shirt. She has my favorite color. She is also very nice. She talks to me, explaining about the wheel mills outside, and gives me half of her sausage as if I were her grandchild. She tells us that she is a Viennese and she travels a lot. She used to work for an arts magazine and now as she retires, she visits her friends in different countries.

Soon we arrive at our AirBnB home in Budapest. It happens to be in the heart of the city. We live on the 4th floor and there is no elevator. The houses here look like those in the old quarter area of Hanoi, where Mum grew up, Mum says. All of them turn to each other and share a common courtyard in the middle.

Oh, I so much love the bed the moment we come inside. My brother and I climb from one bed to the upper one. It’s so comfy that I l lie down as my brother tells me a story. A nice bed, a great story with my brother’s voice after a two-and-a-half-hour train ride truly give me a lovely time.

My brother tells me that Budapest used to be Buda and Pest and then the two cities on the two banks of the Danube River are combined together. We go on a cruise along the river the next day. While Dad has some beer (oh he loves beer and drinks beer wherever he goes) and Mum looks at the well lit buildings, my brother and I are busy taking turn to act and to create videos with Dad’s camera.

The best part in Budapest is I can watch the concert again! Budapest is like Vienna because I see concert advertisements everywhere. This time, it’s Hungarian music and folklore dance. The women wear really colorful and beautiful costumes and as they dance with the men, they clap their hands against each other and against their legs. I find it so interesting that during the break, I dance too, trying to do the same. But I fall down. “It’s difficult,” I tell Dad. I am so sleepy but I stay throughout the concert. “It is very good!” I say at the end, clapping my hands. Everyone around me looks at me, their eyes wide-opened. I don’t know why. Grown-ups are difficult to understand too, aren’t they?

One thing that makes Budapest better than Vienna is its food. What I mean by food is there are many stores in the streets and the hot chocolate is the best in the whole wide world. It’s rich with a thick layer of cream on top, sprinkled by chocolate crumbs. My brother and I savor the cups all up! And Mum adores Hungarian cakes at Muvesz, the restaurant opposite the Opera House that is frequented by artists and writers, because they are not very sweet and very finely made. Mum even tries to buy a few on our last day there but the restaurant is closed by that time. She is quite upset but still manages to take the photos of the cakes, at least for her eyes.

Mum tells us she wishes she will come back here soon, for the cakes, the famous thermal bath and the Vietnamese restaurant we go to twice there! The morning we go to the Buda Castle, when waiting to buy the cable car tickets, Mum asks me, “Which do you like most, Switzerland, Germany, Austria or Hungary?” I say, “Hungary!” “You make my day!” A young Hungarian man next to us exclaims with a big smile on his face.

Well, when in Austria, Mum asks me the same question, I say, “Switzerland!” She asks me why. I just say, “Because I like it”, laughing out loud.

After two weeks travelling, I really want to go back to America too. I love every country. I love this beautiful world. I suppose.

And do I need to say me and my brother become even better friends during the trip?

Happiness Runs!

Ha Anh

Hẹn hò New York một sáng thu

Oct13

Anne ngồi bên ô cửa kính nhìn ra phố Prince trong một ngày trời thu nắng đẹp. Tách matcha latte đã được nhâm nhi hết tự lúc nào. Bên kia đường, nắng xuyên qua những cành cây mảnh mai đang khẽ rung mình trong làn gió nhẹ, từ tốn chạm mình lên những khung cửa của một quán tường vôi trắng nhỏ xinh, và đậu lên tán cam vàng đang nghiêng mình bên bậu cửa như chào ngày mới.

Sáng nay, Anne dậy sớm vì có hẹn với New York đã tự một năm rồi. Sau khi xong các thủ tục thường nhật, chuẩn bị hộp cơm trưa cho lũ trẻ, và đưa cô con gái 3 tuổi đến trường, cô bắt tàu vào thành phố.

Chuyến tàu từ Exchange Place đi qua lòng sông Hudson sang World Trade Center lúc nào cũng chật ních. Đa số những ai có gia đình và con nhỏ đều chọn sống bên này bờ sông để có không gian cho những đứa trẻ mà vẫn có tiếng là ở trong thành phố. Chả thế mà người ta vẫn nói rằng “Bạn không cần phải sống trong New York để ở New York”. Khi cánh cửa tàu đang dần khép lại cũng là lúc cô kịp rảo chân điền vào chỗ trống chỉ vừa đủ cho hai bàn chân cỡ giày 36 trên khoang, ép mình vào đám đông đang hổn hển thở khi phải chen chúc nhau đến từng milimet.

New York ngày thứ Sáu lạ lắm. Vì có hẹn với Anne, hay vì New York choàng lên mình một âm hưởng trầm lắng hơn nhịp hối hả hàng ngày? Có lẽ vì cả hai. Bến tàu subway ở World Trade Center vào 9 giờ sáng bỗng du dương tiếng nhạc Ai Len của “The Poor Counsins”. Dòng người đi lại tấp nập, lướt qua âm thanh và nở những nụ cười hiếm thấy. Chỉ có một vài vị khách du lịch là kịp đứng lại chụp ảnh và ngắm nhìn. Anh chồng đến từ Ai Len, là ghi ta chính, và cô vợ đến từ New England thì chơi violin, sau lưng địu cậu con trai tầm 4 tuổi. Cậu bé mắt tròn xoe, nhún mình theo làn nhạc và nở những nụ cười tràn ngập yêu thương. Anne cũng dừng chân, thả hồn vào từng âm hưởng, và đắm mình vào bức tranh gia đình rộn ràng ấm cúng. Cũng nơi đây thi thoảng vào những ngày thứ Sáu khi cô sang Brooklyn ăn trưa với chồng, bàn chân cô hay muốn nghỉ để trái tim cô cùng nhịp với tiếng đàn thanh thoát của ông nghệ sỹ violin gốc Ukraine già.

Chuyến subway đi đến Soho vắng người hơn nên cô có chỗ ngồi để bắt tay New York từ những toa tàu. Phía trên dải ghế là những biển quảng cáo luân phiên nhau theo ngày tháng, từ quần áo, ga giường, dịch vụ vận chuyển đồ ăn và rau quả nhanh cho đến môi giới nhà đất và các sự kiện văn hoá giải trí hai bên bờ sông. Chỉ duy nhất có một băng rôn dường như không bao giờ thay đổi: băng rôn nói về thư viện miễn phí trên tàu với dòng chữ “Hãy chào mừng sức mạnh thay đổi cuộc sống của văn chương và truyền thống đọc của New York.” Phía dưới là hình những cuốn sách tiêu biểu từ thơ ca, truyện ngắn cho đến tiểu thuyết của những nhà văn kinh điển trong đó có Harper Lee, tác giả mà Anne yêu thích.

Cô nhớ lại những ngày tha thẩn dưới bụi tre đọc “Giết Một Con Chim Nhạn” trong Botanic Garden, nơi cô và gia đình vẫn hay lui tới vào mỗi dịp cuối tuần khi còn sống ở quốc đảo Sư tử. Mải theo những dòng suy nghĩ, cô trở về ngồi trên chiếc ghế MRT cách đây hơn một năm, xung quanh người lướt điện thoại người đứng chuyện trò, tiếng Anh, tiếng Trung và tiếng Cantonese trộn lẫn, còn đa số thì nhắm nghiền mắt mơ màng, khuôn mặt đầy suy tư mỏi mệt.

Phịch. Một người đàn ông da đen cao to ngồi xuống cạnh cô, mang theo hộp nhạc xập xình, miệng ngoạm chiếc bánh mỳ kẹp vẫn đang nóng hổi, làm cô bừng tỉnh trở về từ chuyến thăm Singapore ngắn ngủi qua bờ ký ức. Nhìn quanh, cô chợt nhận thấy xa lạ đã bớt đi ít nhiều. Không phải người Malaysia, Bangladesh hay Ấn Độ sang làm việc công trường như xứ nhiệt đới ấy nhưng cũng có người da màu đầm đậm gợi vẻ thân quen. Không nhiều người Trung Quốc, Myanmar, Philippines, Indonesia, Việt Nam nhưng cũng vừa đủ người châu Á mặc dù cô không biết gốc gì để cô không thấy mình thấp bé nhỏ con da vàng mũi tẹt. Còn mũi cao, tóc vàng, giày cao gót, mắt phết mascara hoặc complet cà vạt kính râm cũng đã trở nên quen thuộc với Anne, một phần vì cô thường xuyên gặp trong các toà nhà và trên những con phố. Và chính cô cũng đã biết dùng mascara tự khi nào.

Sau 15 phút trong đó có 5 phút bị trì hoãn vì trục trặc kỹ thuật, tàu tới bến Prince. Đi bộ xuyên qua chiếc ga tàu già nua cũ kỹ đã hơn 100 năm tuổi đầy mùi mẫn và rảo bước lên theo những bậc thang xám xịt, Anne thấy mình đã ở trên phố. SoHo không ồn ào bởi hàng trăm âm thanh pha tạp, nhất là của tiếng xe cứu hoả và còi ô tô như khu mid-town giữa thành phố. SoHo cũng không nồng nàn bởi hàng nghìn thứ mùi quện thắt vào nhau, nhất là mùi khói xe và hôi rình toả ra từ các góc phố trong chính trung tâm. Đi dọc phố Prince và ngắm nhìn các biển hiệu cửa hàng, Anne luồn tay vào kẽ tóc để gió mùa thu chạy qua và nắng mùa thu rải vàng từng sợi.

Quán cafe xát hiệu sách McNally & Jackson cô tìm đến hiện ra duyên dáng bên cạnh một tán cây nhỏ hiếm hoi nơi đất chật người đông này. Anne đặt chiếc túi to đùng cô hay chất sách, laptop, điện thoại, một thỏi son và đôi khi là đôi giày cao gót, xuống chiếc ghế ven cửa sổ, gọi đồ uống và ngồi nơi góc quán nhìn ra mặt phố. Cô chờ New York.

Phía ngoài kia ô cửa kính là những anh da ngăm tóc búi mũ lưỡi trai quần thụng, các cô tóc vàng xoăn kính râm áo choàng đi bốt, những chị tóc đen khăn bông túi vải thêu nhiều màu, các anh da đen mảnh khảnh quần áo híp hốp đeo tai nghe nhún nhảy tự cười, một cô xe đạp trắng giỏ mây khoá xe bên chiếc cột, các anh nhân viên UPS ục ịch đẩy xe chở bao nhiêu là hộp, nhóm bạn quần jeans áo len mỏng kéo vali, các cô gốc da đỏ đậm người áo quần giản dị đẩy những xe hàng xinh nào xoài nào dứa, những cặp vợ chồng tóc đã chân chim mũ nồi giầy bệt, một anh cao khều dắt một đàn chó đủ loại chạy tung tăng. Và nghe đâu đây giữa bầu trời New York trên phố phường nhộn nhịp hơi thở của một mùa thu Hà Nội với xanh non của hương cốm mới và khơi sắc của hoa cúc vàng.

Trong này, những chiếc bàn kế bên đã ríu rít những cuộc chuyện trò. Một đôi trẻ nhâm nhi càfe bên chồng sách. Một cặp bạn đứng tuổi xì xồ tiếng Đức, cô bạn thì mải miết ghi ghi chép chép từng chút thông tin. Một bà mẹ người Pháp giọng mũi cười nựng cậu con trai tóc vàng óng mượt. Còn Anne, cô nghe New York kể chuyện với chất giọng toát lên vẻ năng động, hiện đại và đa tài.

New York nhắc cô về Central Park rợp bóng cây và khu đồi đá, lúc lắc tiếng xe ngựa và êm du tiếng xe đạp chạy qua, tíu tít tiếng cười của lũ trẻ đủ mọi lứa tuổi, và lãng đãng những khuôn mặt vô nghĩ vô lo. New York kể cô nghe về bí mật của mình: Nhiều toà nhà ở New York bên ngoài trông cũ cũ xam xám thế thôi, chứ bên trong đẹp lắm, như kho báu được bọc bởi lớp bảo vệ xù xì vậy. Cứ vào những toà nhà mà xem. Trong đó là văn phòng thoáng rộng sáng trưng, nơi thì sang trọng hiện đại, nơi thì đầy chất thiên nhiên với lá cây rợp đầy trên nền tường gạch đỏ cổ kính.

New York trông bận rộn tấp nập thế thôi nhưng cũng có những khoảng không gian lắng đọng và đầy chất thơ lắm nhé. Cứ đến Bryant Park vào những buổi chiều khi các ban nhạc đồng quê từ bốn phương trên thế giới đến dạo những bản du dương rộn rã mà xem. Hoặc cứ đi thăm mấy chục bảo tàng rải rác quanh thành phố thì sẽ thấy. Hoặc cứ vào những quán cafe như Maman phong cách Pháp ở phố Spring hoặc tiệm chocolate phong cách phục hưng chủ người Colombia trên phố Broome chẳng hạn cũng hay tuyệt.

New York trông hiện đại với vô vàn toà nhà cao tầng nhưng cũng mang theo mình một lịch sử dày lắm. Ngày xửa ngày xưa vào thế kỷ 17, New York là New Amsterdam với toàn nhà ống khói và nông trại, lùi gần nữa đến thế kỷ 18 là phố phường đầy những ghánh hàng rong và cho đến giờ là chi chít những toà nhà cao chọc trời. New York là thế giới của những nhà tỉ phú đi trực thăng thay cho ô tô cứ vèo vèo, nhưng cũng là chốn nương thân của muôn vàn người vô gia cư dựng bìa các tông làm chỗ trú. Những anh chàng lết chiếc chân phù trên tàu kêu không có tiền mua thuốc, những cô chạc tuổi tứ tuần vác ba lô chất đầy đồ lủng củng kêu than trắng tay, những cậu những cô đeo kính đọc sách góc đường ngả mũ xin ít đồng cho bữa tối.

Anne nhớ trong cuốn “Eat, Pray, Love”, tác giả Elizabeth Gilbert có nói rằng nếu mỗi một thành phố có một từ thì của New York là “thành tựu”. Cô ghé tai New York để nghe New York thì thầm với cô rằng Gilbert phải thêm hai từ “đa dạng” kèm với “tài năng”. “Ừ cũng đúng nhỉ, mà ba tính từ này dù sao cũng luôn sánh vai cùng nhau, đúng không New York?” Anne mỉm cười.

Gọi thêm một chiếc bánh ngọt, lật qua từng trang sách, và ngắm nhìn nhịp sống tuôn dài trên con phố ngoài kia, Anne thầm hứa với New York rằng một ngày không xa, cô sẽ kể chuyện New York nghe, một câu chuyện khá dài.

MINH KHÔNG MUỐN THUYẾT TRÌNH, MINH KHÔNG MUỐN TRANH CỬ LÀM LỚP TRƯỞNG: TẠI SAO PHẢI “TẠI SAO”

Oct8

MINH KHÔNG THÍCH THUYẾT TRÌNH

Năm ngoái, cô giáo khuyến khích Minh chia sẻ với các bạn về sự khác biệt giữa nền giáo dục Singapore và Mỹ. Hôm họp phụ huynh, cô và mẹ có trao đổi. Về mẹ hỏi Minh thì Minh bảo Minh không thích.

Ai mà thích cơ chứ. Làm bài tập ở trường đã là đủ lắm rồi. Còn đâu phải chơi chứ. Nếu mà làm thuyết trình thì mất cả thời gian chơi.

Còn nhiều thời gian nên mẹ mấy lần tán chuyện để gợi hứng thú nhưng không ăn thua, và cho đến một hôm thì mẹ áp dụng nguyên tắc “tại sao” là ăn liền.

Mẹ: Con có nhớ hồi con ở Singapore và chuẩn bị sang Mỹ không?

Minh: Có ạ.

Mẹ: Hồi ấy con rất lo không biết trường bên này thế nào, học có khó không, cô giáo và bạn bè ra sao, không biết các bạn có chơi với minh không đúng không? Các bạn của con ở lớp cũng thế, sẽ có bạn đi sang Singapore học chẳng hạn và sẽ như con, cũng lo như thế. Nếu con giúp các bạn hiểu về trường lớp ở Singapore thì các bạn sẽ không bị sợ sệt như thế và như vậy là con đã giúp được các bạn rất nhiều. Thế con thấy con có nên làm không? [chứ không phải muốn]

Minh: Vâng con sẽ làm.

Mẹ: Thế bao giờ con làm?

Minh: Cuối tuần ạ.

Mẹ: Con nghĩ là con làm thế nào thì các bạn sẽ thích và nghe con?

Minh: Con chưa biết ạ.

Mẹ: Mẹ thử gợi ý nhé. Hay làm câu đố?

Minh: Vâng, hay đấy mẹ.

Đúng cái Minh thích mẹ lôi máy tính ra ngây ngô tìm một hai ví dụ. Thế là Minh thấy thú vị chạy ra ngồi làm luôn được mấy câu. Hôm làm thuyết trình thật thì vì nhiều câu hỏi đa lựa chọn nên cái bạn giơ tay tới tấp.

MINH KHÔNG THÍCH TRANH CỬ LỚP TRƯỞNG

Lên lớp 3, các bạn ở trường Minh bắt đầu được tranh cử làm lớp trưởng (lớp 1 và 2 không có). Một tuần trước ngày tranh cử, các bạn thi nhau viết poster rồi dính lên tường dọc theo các lớp học, và chuẩn bị bài diễn văn. Minh thì rất thờ ơ, nhưng trên đường đi học về cũng kể với mẹ là con sẽ ủng hộ bạn Christopher và giúp bạn làm poster. Mẹ thì muốn Minh làm lớp trưởng để rèn được nhiều phẩm chất và kỹ năng trong đó có kỹ năng lãnh đạo, nhưng mẹ không muốn ép mà muốn nó phải là một nhu cầu tự thân của Minh.

Mẹ: Thế con không tranh cử à?

Minh: Con không.

Mẹ: Tại sao?

Minh: Tại con không thích.

Mẹ: Tại vì con sợ làm lớp trưởng nhiều việc không chơi được đúng không? [Mẹ bóc trúng tim đen :P]

Minh: Vâng ạ.

Mẹ: Mẹ nghĩ làm lớp trưởng con sẽ biết cách quản lý thời gian và lên kế hoạch tốt hơn nên con vẫn có thời gian chơi. Giống như mọi lần con lên kế hoạch ý. [Mẹ hay luyện cho Minh lên mục tiêu và kế hoạch qua coaching như chia sẻ trong nhiều post trước.] Nữa là con làm lãnh đạo không có nghĩa là con làm hết mà con phân công việc, con nhớ chuyện hôm trước mẹ kể đúng không. Thế con có thích tranh cử không?

Minh: Chắc là con sẽ mẹ ạ.

Mẹ: Thế các bạn tranh cử thì các bạn nói những gì hả con?

Minh: Các bạn bảo sẽ giúp làm sân trường đẹp lên, rồi có nhiều hoạt động hơn ạ.

Mẹ: Thế à. Nếu con tranh cử chẳng hạn thì con sẽ muốn giúp các bạn có được điều gì?

Minh: Con sẽ giúp các bạn có thêm hoạt động ngoại khoá.

Mẹ: Nếu con giúp được các bạn như thế con có thấy vui không?

Minh: Có ạ.

Và Minh quyết định năm nay xem các bạn tranh cử thế nào, vì cũng chỉ còn hai ngày, để chuẩn bị cho năm sau tranh cử.

NGUYÊN TẮC Ở ĐÂY:

Khi coach khách hàng, đa phần là mẹ Minh giúp khách hàng lập ra mục tiêu mang tính gây cảm hứng cao. Đồng thời vạch ra các lý do tại sao phải đạt được mục tiêu đó. Vì khi ấy, coachee sẽ có thêm động lực tự thân để cố gắng theo đuổi mục tiêu – Tất nhiên trong quá trình vẫn phải có coach bên cạnh để động viên, tin tưởng, thách thức và giúp giữ vững niềm tin đến khi đạt được “đà” nhất định để từ đó có thể tự đi xa hơn. Có một câu nói nổi tiếng mẹ Minh rất thích là “Khi nào muốn bỏ cuộc thì hãy nhớ lại lý do tại sao đã bắt đầu.”

Ví dụ:

– Mục tiêu: Tôi rất khoẻ và tràn đầy năng lượng như hồi 20!

– Thước đo: Chỉ số sức khoẻ khi khám sức khoẻ tổng thể trong vòng 1 nửa năm đều trong phạm vi cho phép và luôn cảm thấy tràn trề năng lượng mỗi ngày.

– Lý do: Để có một cuộc sống hạnh phúc, không bị ốm đau làm gánh nặng cho gia đình, và để có những đứa con khoẻ mạnh/ sống lâu để sum vầy với cháu chắt…

Thường thì lý do mang tính lẽ sống / mục đích sống vì người khác sẽ mang tính động lực cao. [Ví dụ hai trường hợp của Minh ở trên chẳng hạn.]

Và đây chính là lý do tại sao phải… “tại sao” đấy các cha mẹ ạ. Nguyên tắc này có thể áp dụng vào mọi mặt của cuộc sống chứ không chỉ nuôi dạy gây cảm hứng/ động lực cho con.

Tái bút: Đây cũng là một trường hợp mà mẹ không hỏi nhiều, vì Minh sẽ bảo “Sao mẹ hỏi nhiều thế?” Còn vào thời điểm phù hợp thì coach sẽ lại hỏi.

MÔ HÌNH “CÁI KHĂN” (SCARF) CHO CÁC MỐI QUAN HỆ TỐT ĐẸP (TỪ NHÀ RA CÔNG SỞ)

Oct7

Tuần này NKLM 4.0 xin giới thiệu với các cha mẹ một công cụ vô cùng hiệu quả mà tất cả những ai được đào tạo về coaching của viện NeuroLeadership (New York) đều rất thích vì có thể được ứng dụng rất nhiều vào cả công việc và cuộc sống nói chung. Mẹ của Minh thì vẫn áp dụng từ việc hợp tác với Minh, với bố, với Tutti, với các quan hệ từ cá nhân cho đến công việc (nhưng chắc phải 10 – 20 năm nữa mới được trình cao và bây giờ lúc nào cũng luôn cố gắng :P)

VỀ LÝ THUYẾT (trích dẫn của Viện NeuroLeadership):

Như đã giới thiệu trong nhiều bài liên quan đến chức năng thần kinh liên quan đến điều hoà cảm xúc, não luôn có hai trạng thái chức năng: tiến tới (phần thưởng) hoặc tránh xa (mối nguy). Khi chúng ta cảm xúc tiến tới, chúng ta sẽ nhìn thấy nhiều lựa chọn hơn, cơ hội hơn, và có thể tiếp nhận thông tin. Các cảm xúc tiến tới bao gồm hứng thú, hạnh phúc, vui vẻ, và háo hức. Coaching về bản chất là một trải nghiệm mang tính hướng tới.

Còn cảm xúc tránh xa thì ngược lại. Người ta sẽ thấy ít cơ hội và lựa chọn hơn, và khả năng tiếp nhận thông tin cũng hữu hạn hơn. Ví dụ về cảm xúc tránh xa là sợ hãi, nóng giận, tức tối, đau đớn và lẫn lộn.

Các phản ứng sinh ra từ cảm xúc tránh xa rất mạnh nên trong các giao tiếp xã hội nên được tránh, mà thay vào đó nên tạo ra phản ứng sinh ra từ cảm xúc tiến tới để tạo hợp tác, giải quyết vấn đề và đưa ra quyết định sáng suốt.

Có năm trụ cột để gây cảm xúc hướng tới và do đó sự hợp tác ở người khác:

ĐỊA VỊ: Nếu như tạo được ở người khác nhận thức là họ ngang hàng hay thậm chí hơn mình thì sẽ tạo được hợp tác.
TÍNH CHẮC CHẮN: Nếu giúp được đối phương biết lộ trình trước mắt để họ không nghi ngờ, đoán già đoán non, lo sợ, thì sẽ tạo được hợp tác.
TÍNH CHỦ ĐỘNG: Ai mà chả thích chủ động thay vì bị người khác bảo gì làm nấy (ai đi làm chắc ghét sếp nào soi mói từng li thay vì cho yêu cầu đề bài, hỏi xem có cần hỗ trợ về nguồn lực gì không, cho hạn nộp còn làm thế nào thì tuỳ miễn là được việc;)).
TÍNH LIÊN QUAN: Nếu người khác biết được họ và ta có điểm chung (cùng đến từ Việt Nam / một thành phố, cùng chung sở thích, …) thì cũng sẽ góp phần tạo cảm tình.
TÍNH CÔNG BẰNG: Nếu đối xử với người khác dựa trên nền móng công bằng, anh như tôi và tôi như anh, hoặc với mọi người một cách công bằng, thì cũng sẽ tạo hợp được sự tin tưởng và hợp tác. [Trụ cột này mẹ thường xuyên phải nhớ để áp dụng với hai anh em không Minh kêu “Mẹ chỉ yêu em thôi!]

LƯU Ý:

1. Nếu thực hiện phải rất chân thành, nếu không người khác cũng sẽ biết và hỏng chuyện.
2. Có những quan hệ nếu không cần thiết thì cũng không phải vắt óc để tìm cách ứng xử. Thời gian khi đó sẽ là giải pháp vô giá miễn là ta dồn các suy nghĩ vào những việc giúp ta tiến tới mục tiêu trong cuộc sống của mình.

VỀ THỰC HÀNH:

Đây là một chủ đề vô cùng lớn nên tuần này NKLM 4.0 xin chia sẻ những câu nói dùng các trụ cột trên làm người nghe mát ruột mà mẹ Minh học được từ khi đi làm trong môi trường quốc tế (các bạn Tây phải công nhận đa phần giỏi phần này nên hay lên làm sếp).

*** TỪ CHỐI:

Mẹ Minh email một cô rất siêu, tác giả sách ở Mỹ, xin được làm mentee để học hỏi và cũng bảo cô ấy là mẹ Minh giúp được cô ấy vài việc sau khi đọc rất nhiều newsletter của cô (mình cũng phải “công bằng” – có qua có lại thì mới có quan hệ lâu dài và tốt đẹp được). Cô từ chối khéo lắm.

– “Bình thường ra thì tôi rất thích kết nối nhưng hiện giờ tôi lại mới tham gia chương trình MBA, ngoài việc đang có rất nhiều sự kiện, và đang cố gắng hết mình để duy trì một cuộc sống cơ bản nhất. Vào thời điểm khác thì tôi đã nói có rồi. Tuy nhiên, tôi có một chương trình này mà tôi nghĩ là chị quan tâm…”

Trụ cột chính được dùng: Tính công bằng. [Bình thường ra thì…]

– Hoặc có câu khác tương tự với “bình thường ra thì…” là “Kể ra mà [bạn hỏi tôi vào 3 tháng trước] thì…”

*** NHẮC KHÉO:

Ngày xưa đi làm mẹ Minh có cô sếp người Úc về khoản EQ vào loại siêu (bản thân cô ấy cũng là một trong hai ngôi sao sáng của cả vùng châu Á Thái Bình Dương) nên học được rất nhiều. Nhớ mấy câu của cô ấy viết cho người khác, copy mẹ Minh thế này.

– Tôi có thể đã lỡ mất email của chị nhưng mà cho đến giờ tôi vẫn chưa thấy chị gửi cho tôi tài liệu như đã đồng ý trong buổi họp ngày ABC. Nếu chị gửi rồi thì chị có thể gửi lại cho tôi được không?

Trụ cột chính được dùng: Địa vị [Nhận lỗi về mình “Tôi có thể đã lỡ mất email của chị nhưng” – hạ địa vị của mình xuống thấp hơn.]

*** THAY ĐỔI CUỘC HẸN:

Hồi mới sang làm ở Houston, cách đây 9 năm, cô sếp hẹn ăn trưa gặp mặt. Một nửa tiếng trước đấy, cô chạy ra bàn của mẹ Minh bảo:

– Tôi “rất ghét” phải thay đổi cuộc hẹn. Nhưng Salvation Army lại mới báo là họ sẽ qua nhà tôi lấy mấy cái bàn rất to đi trong vòng nửa tiếng nữa. Nên tôi rất xin lỗi là tôi phải chuyển bữa ăn trưa của mình sang hôm khác.

Trụ cột chính được dùng: Địa vị [Nhận lỗi – mẹ Minh rất câu “Tôi rất ghét phải thay đổi cuộc hẹn.” vì nghe mát ruột]

*** HẸN NGÀY GẶP:

Vẫn cô sếp Úc. Khi nào thu xếp hẹn gặp ai, thì cô thêm vào cuối câu “nếu được cho bạn.”

– 10 giờ sáng thứ Hai OK cho tôi nếu OK cho bạn.

Trụ cột chính được dùng: Địa vị [Thời gian của chúng ta đều quý như nhau – Chỉ gặp khi thời gian hẹn tốt cho cả hai bên.]

*** CHO BIẾT CHỦ QUYỀN:

Có hôm mẹ Minh đi dự hội thảo. Xong hội thảo mọi người ra về, một số ở lại sạc pin điện thoại. Có mấy cái sạc cho người tham gia được rải khắp nơi trong và ngoài hội trường, nên lúc mẹ Minh thấy một cái thì bèn ra trực cắm vào điện thoại của mình để sạc. Chỗ sạc có hai đầu dây, đầu kia là có một cô đang cắm. Té ra là dây hai đầu này là của cô ý chứ không phải của hội trường, mà mẹ Minh cứ tưởng của hội trường. Cô ý cho biết chủ quyền hay lắm, thế này:

– “Cô có thể dùng, nhưng tôi sắp phải đi trong vòng 5 phút nữa đấy.”

Mẹ nghe thì hiểu ngay là của cô ý. Thay vì “Của tôi đấy! Cô này hay nhỉ không phải của mình cứ xông vào!” thì cô ấy dùng trụ cột “Tính liên quan” (tôi biết chị cũng đang cần sạc như tôi), và “Tính chủ động” (tôi cho cô biết là 5 phút nữa tôi phải đứng lên để cô tự lo việc sạc của mình).

Mẹ xin lỗi rối rít “Ôi xin lỗi chị, thấy mấy cái sạc quanh đây tôi cứ ngỡ nó là của hội thảo. Xin lỗi chị nhé!” Thế là cô ý cũng mát ruột, ngồi buôn với mẹ Minh đến 30 phút. Mẹ Minh thì tìm hiểu được thêm về vùng Philadelphia nơi cô ấy ở.

*** CHO BIẾT CHỦ QUYỀN:

– “Cô có thể dùng, nhưng tôi sắp phải đi trong vòng 5 phút nữa đấy.”

Trụ cột chính được dùng: Mẹ nghe thì hiểu ngay là của cô ý. Thay vì “Của tôi đấy! Cô này hay nhỉ không phải của mình cứ xông vào!” thì cô ấy dùng trụ cột “Tính liên quan” (tôi biết chị cũng đang cần sạc như tôi), và “Tính chủ động” (tôi cho cô biết là 5 phút nữa tôi phải đứng lên để cô tự lo việc sạc của mình).

Mẹ xin lỗi rối rít “Ôi xin lỗi chị, thấy mấy cái sạc quanh đây tôi cứ ngỡ nó là của hội thảo. Xin lỗi chị nhé!” (Trụ cột “Địa vị” – Tôi tôn trọng chị). Thế là cô ý cũng mát ruột, ngồi buôn với mẹ Minh đến 30 phút. Mẹ Minh thì tìm hiểu được thêm về vùng Philadelphia nơi cô ấy ở.

*** TÌNH HUỐNG CÁC TRỤ CỘT BỊ VI PHẠM:

Đợt vừa rồi về nhà mình làm Hội Thảo Làm Mẹ 4.0, khi đặt địa điểm ở Pullman, mẹ Minh vô cùng thất vọng với cách khách sạn 5 sao làm việc. Chả là hôm đó hẹn 2 giờ chiều để thông qua hợp đồng. Vì tắc đường quá mẹ Minh ước lượng sẽ đến muộn tầm 10 phút nên gọi điện báo khách sạn (trụ cột: địa vị – tôi tôn trọng thời gian của anh). Khi đến lúc 2.10, thì mãi không thấy bạn nhân viên ra. Phải 10 phút sau bạn mới ra, không một lời xin lỗi (Vi phạm trụ cột “Địa vị” – Không tôn trọng đối tác).

Trước khi họp, mẹ Minh đã đọc hợp đồng ở nhà rất kỹ và khoanh vùng những chỗ cần hỏi để cuộc họp hiệu quả (trụ cột: tôn trọng – anh gửi hợp đồng cho tôi rồi nên tôi xem trước để tôn trọng thời gian của anh và của chúng ta). Nhưng nhân viên đi như gió (kêu mới quay lại làm việc và nhiều việc quá) đến đoạn mẹ Minh không hiểu (liên quan đến việc gửi xe cho khách) nên hỏi lại. Nhân viên bảo “Ơ từ nãy đến giờ em nói chị không hiểu à.” (Vi phạm trụ cột “Địa vị” – Thiếu tôn trọng khách hàng).

Đến đoạn chuẩn bị đồ ăn,…, mẹ Minh hỏi, lại bị nói “Tất nhiên là chị L. rồi chứ còn ai vào đây hả chị?” Làm việc với khách sạn về thuê chỗ mà phải va với 5 cái tên, không rõ ai làm việc gì. Hôm đó theo email thì mẹ Minh gặp cả chị L. cũng để trao đổi mà không thấy đâu. (Lại vi phạm trụ cột “Địa vị” – Thiếu tôn trọng khách hàng.).

[Đấy là hậu trường Hội thảo hồi tháng 7 đấy các cha mẹ ạ; còn nhiều vấn đề nữa nhưng tạm thế này đã. Mẹ Minh xử lý thế nào sau đó thì nếu cha mẹ nào quan tâm hỏi mẹ Minh sẽ chia sẻ nhé. Chỉ biết là sau sự kiện thì “cạch” Pullman Cát Linh – mẹ Minh hồi đi công tác ở Pullman Kuala Lumpur thì thấy rất được. Mặc dù rất muốn email cho Giám đốc để phản hồi mang tính đóng góp, dưới góc nhìn của Quản trị Nhân sự và Dịch vụ Khách hàng nhưng bận quá nên mẹ Minh cũng chả thèm viết, thời gian đấy viết NKLM vẫn hơn :)]

Xin chúc các cha mẹ một tối Chủ Nhật an lành và một tuần làm việc sắp tới vui vẻ!

NKLM 4.0

Ảnh: Có mấy mẹ hỏi tóc mới nên mẹ Minh chia sẻ.

CON NGÃ, KHÓC. NÓI GÌ ĐỂ CON NÍN LUÔN MÀ LẠI HẾT SỢ.

Apr28

CON NGÃ, KHÓC. NÓI GÌ ĐỂ CON NÍN LUÔN MÀ LẠI HẾT SỢ.

[Vì nhiều tình huống và chủ đề dự định viết quá nên NKLM 4.0 cuối tuần này viết 2 bài.]

*** CHUYỆN BẠN RUBI NGÃ

Ở công viên, bạn Rubi hơn 2 tuổi đang chơi bập bênh với cô trông trẻ của mình tên là Linda. Rồi Rubi không muốn chơi nữa và thoắt một cái xuống, không đợi cô ra đỡ. Nên ngã xuống, đau và khóc. Cô chạy ra, nói “OK mà. Có chuyện gì xảy ra đâu. Lần sau cháu phải đợi cô nhé.”

Rubi càng khóc to và đứng tránh xa cô Linda ra.

** Cô Linda đã làm sai ở ba điểm:

1. Không công nhận và thông cảm với cảm xúc của Rubi.

2. Phủ nhận sự thật. Mặc dù Rubi bé nhưng Rubi biết là mình ngã đau, sao cô lại bảo không có chuyện gì xảy ra. “Cô này kỳ thật”, chắc Rubi nghĩ vậy.

3. Gợi ý luôn giải pháp, không để Rubi tự nghĩ để ăn nhập vào đầu con bé hơn.

Mẹ ngồi rất gần đấy, thấy tội nghiệp Rubi nên ra xin phép cô cho nói chuyện với Rubi.

Mẹ: Rubi ơi, cháu đang chơi bập bênh rồi cháu trèo xuống, xong cháu ngã. Cháu đau và cháu khóc nhỉ.

Rubi gật đầu, bớt khóc một chút. Mẹ kéo Rubi lại gần, Rubi đi ra gần mẹ.

Mẹ: Xong cô Linda ra đỡ cháu dậy đúng không, và cô sắp xoa lưng cháu thế này để cháu đỡ đau đúng không?

Mẹ xoa lưng Rubi.

Rubi hết khóc. Chạy đi chơi luôn.

Mẹ giải thích vắn tắt cho cô Linda. Nếu là mẹ, thì để Rubi chơi xong, trên đường về nhà, mẹ sẽ hỏi “Làm thế nào để lần sau chơi bập bênh xuống không bị ngã đau?”

*** CHUYỆN BẠN ANITA NGÃ:

Bạn Anita, bạn của Tutti, đang cùng chơi với Tutti ở sân dưới nhà thì đập đầu vào thành ghế và đau rồi khóc.

Bà bạn ôm chầm lấy bạn. Còn cô bạn thì chạy ra làm trò cho bạn buồn cười. “Ơ mình đang đau điếng và sợ hết hồn thế này sau cười được”, chắc Anita nghĩ thế.

Mẹ ra gần và nói chuyện với Anita.

Mẹ: Anita ngã thương quá. Ani đang trèo xuống khỏi ghế, rồi chẳng may đập đầu vào thành ghế, và rất đau nên Anita khóc đúng không?

Anita ngớt.

Mẹ: Anita đau chỗ này đúng không?

Anita nghe nghe hơn.

Mẹ: Rồi bà ra ôm Anita và xoa vào chỗ đau để Anita đỡ đau đúng không?

Anita nín khóc luôn!

Nếu là mẹ thì một lát sau khi Não Logic làm việc lại hoàn toàn, mẹ sẽ hỏi Anita “Lần sau làm thế nào để Anita trèo xuống không bị đập đầu vào ghế đau?”

*** NGUYÊN TẮC HOẠT ĐỘNG CỦA THẦN KINH Ở ĐÂY

Khi có một sự việc “kinh khủng” xảy ra (ngã, tai nạn,…)mà trẻ trải nghiệm trực tiếp thì khi ấy Não cảm xúc sẽ lên cao trào sinh cảm giác sợ. Do đó, năng lượng ở Não Logic, vì dồn về Não cảm xúc, còn ít và gần như không thực hiện được các chức năng thông thường như nhìn nhận, chắp nối sự việc, diễn đạt ra bằng lời. Lúc ấy, các em chỉ biết ngã, đau, và sợ, thế thôi.

Khi đó, cha mẹ có thể giúp em chắp nối sự việc bằng cách kể lại câu chuyện (với trẻ lớn hơn thì có thể hỏi “Sau đó thì chuyện gì xảy ra?”, “Rồi tiếp đến là gì?”… để trẻ có thể tự kể với câu hỏi gợi). Khi ấy, Não Logic làm việc trở lại, ghép các mảnh ghép để trẻ có một bức tranh hoàn thiện: Ngã, đau, sợ, khóc rồi bố/mẹ ra đỡ, xoa cho đỡ đau. Chứ không chỉ dừng ở “ngã, đau, sợ” là hết. Trẻ qua đó cũng biết là bố mẹ hiểu mình và do đó cũng giúp điều hoà cảm xúc sợ.

Nếu phủ nhận, làm trẻ lạc hướng, thì cảm giác sợ đó vẫn lẩn khuất. Và khi trẻ nhìn thấy những sự vật liên quan sẽ chỉ kết nối “bập bênh” và “ngã đau” và có thể sợ không chơi bập bênh nữa.

Tiếp đó, vào thời điểm hợp lý và gần sự việc nhất (để tránh quên), cha mẹ có thể hỏi trẻ về giải pháp. Trẻ tự nói sẽ thấm hơn. Nhưng nếu trẻ chưa nói sõi lắm nhưng lắng nghe thì cha mẹ có thể gợi ý cũng không sao.

Với cách nói chuyện trên, cảm xúc sợ sệt của trẻ sẽ bớt đi rất nhiều. Đồng thời, trẻ nhìn ra rằng, nếu chẳng may ngã sẽ có người giúp, và tự tìm ra giải pháp làm sao để sự cố không xảy ra.

Xin chúc các cha mẹ một cuối tuần an lành và vui vẻ!

NKLM 4.0

“YOU ARE THE BEST COACH IN THE WORLD!”

Apr9

THÀNH QUẢ COACHING CỦA MẸ VỚI MINH GẦN MỘT NĂM: HƠN CẢ VIỆC MINH MẠNH DẠN, TỰ TIN HƠN, VUI VẺ, HẠNH PHÚC HƠN, KẾT QUẢ HỌC TẬP TỐI ĐA, HÌNH THÀNH BƯỚC ĐẦU KỸ NĂNG MỀM ĐI SUỐT CUỘC ĐỜI, MÀ LÀ ĐIỀU NÀY LÀM MẸ TAN CHẢY VÀ MANG THEO VÀO GIẤC NGỦ TỐI QUA

[Vì quá vui mà mẹ phải “phá” lịch làm việc / lịch post bài và phải ghi lại luôn để chia sẻ với các cha mẹ.]

Đợt vừa rồi nghỉ xuân, trường vẫn cho học sinh làm science project. Vẫn như mọi lần, đây là một coaching project của mẹ với Minh. Quy trình vẫn vậy (cha mẹ tham khảo post này: http://bit.ly/CoachingProject) nhưng sắc thái thì muôn vàn nên mẹ sẽ viết nhật ký về project này để chia sẻ sau.

Chả là hôm nay Minh đi học và phải nộp bài. Lẽ ra hôm qua là phải review để xem thiếu xót hay chỗ nào làm chưa rõ ràng thì hoàn thiện, nhưng sáng thì đi bơi, chiều bố không để ý cho Minh đi xem bố đá bóng, và chiều về, Minh review một chút rồi xin phép đi chơi. Trước khi đi đã bảo mẹ con lên nhà lúc 7 giờ, ăn tối xong thì review nốt. Nhưng cả nhà ăn tối xong rồi mà vẫn không thấy Minh về. 8 giờ 15 chuông cửa mới đính đoong!!!!!

Như mọi lần mẹ sẽ xông ra, như một con hổ chưa được thuần, chồm lên và quát tháo “Tại sao con bảo 7 giờ về mà bây giờ mới về? Bao giờ con định làm nốt bài tập? Có định nộp hay không? Hay cứ thế mà nộp?” Mẹ sau gần 1 năm giờ đã được thuần rất nhiều. Trong đầu mẹ có những ý nghĩ này:

1. Mẹ đang trong cơn giận, mặc dù đã dự đoán tình huống. Mẹ giờ mà nói là sẽ quát hoặc nếu không thì cái mặt mẹ cũng hầm hầm hoặc giọng mẹ chất chứa tức tối. Mà Minh đi chơi về, giờ đang đói lắm. Mẹ mà quát ầm lên là không những cái thân Minh mệt, cái đầu cũng mệt luôn, sẽ sợ, Não Cảm xúc lấy năng lượng, Não Logic không thực hiện được chức năng lắng nghe, hợp tác, nhìn ra lựa chọn đâu. Minh sẽ rất ức chế, ăn không ngon, có ngồi làm cũng nghĩ không ra, và sẽ ngủ không yên, sáng dậy mệt, và đến trường sẽ bộc phát như hôm vừa rồi, ấn đầu bạn vì bạn cùng bàn mất tập trung làm Toán mãi không xong chẳng hạn (http://bit.ly/NoiChuyenCoaching).

2. Đằng nào cũng đã xảy ra rồi. Ưu tiên bây giờ là gì? Là cho Minh ăn tối cho tử tế, tắm xong cho thoải mái rồi làm bài.

3. Tận dụng cơ hội này dạy Minh thế nào? Chuyện về muộn, không cho việc làm nốt bài là quan trọng nhưng mức độ cấp bách là thứ hai, nên mẹ tạm “cho vào một cái hộp” mai mẹ sẽ “mở ra”. Để hôm sau nộp bài xong hết rồi, chiều về làm bài tập xong rồi, uống sữa xong, tâm lý thoải mái, mẹ sẽ có cuộc nói chuyện coaching riêng để rút ra bài học và kế hoạch thực hiện cho lần sau.

Nghĩ vậy mẹ nguôi ngoai nhiều, nhưng mẹ cũng không thể tươi cười được. Mẹ chỉ không nói gì, để tự mình lắng cơn giận hết sạch đi. Minh tự khắc lấy cơm ăn. Lúc ngồi vào bàn, mẹ cố nói một câu “Chào con” để ra hiệu cho Minh là mẹ không tẩy chay con, con cứ ăn uống bình thường, lúc con và mà hoàn hồn rồi ta sẽ tính.

Ăn và tắm xong, Minh cũng tự biết sai nên ngồi vào bàn làm. Làm một lúc rồi nghĩ không ra, vì mệt phờ rồi mà. Xong chạy ra mẹ.

Minh: Mẹ ơi, con mệt quá không nghĩ được nữa. Hay sáng mai con dậy làm nốt?

Mẹ: Nếu con mệt thì não con nó cũng mệt nên có ngồi mãi cũng không sẽ nghĩ ra được. Nhưng sáng mai là cơ hội cuối cùng của con. Con có thực sự muốn tận dụng nó làm thật tốt không? [hỏi xác nhận động cơ]

Minh: Con có.

Mẹ: Thế thì con lên kế hoạch thế nào cho sáng mai? [hỏi chốt kế hoạch]

Minh: Con sẽ dậy lúc 7 giờ, làm đến 8 giờ, rồi con ăn sáng, thay quần áo đi học.

Mẹ: Mẹ nghĩ là con lựa chọn sáng suốt nếu sáng mai con dậy được. Mẹ sẽ bảo bố giúp gọi con dậy nhé? [hỗ trợ khi cần]

Minh: Vâng ạ. [mặt Minh lập tức hết căng thẳng]

Nói rồi, Minh ôm mẹ và bảo “You are the best coach in the world!” (“Mẹ là coach tốt nhất trên thế giới này!”). Mặt Minh cũng như “vỡ oà” cho xì trét bay đi và nụ cười đi tới. Mẹ bật cười, và ôm Minh. Bao nhiêu cái bực, tức, khó chịu của mẹ tan biến và thay vào đó là một sự xúc động và niềm hạnh phúc khôn nguôi mẹ mang theo vào giấc ngủ. (Lúc Minh đi đánh răng, mẹ cũng ra bảo bố “tạo điều kiện” cho Minh có một giấc ngủ ngon để sáng Minh dậy minh mẫn làm bài, để bố để ý hơn không lại quát thì hỏng. Hôm trước bố bảo mẹ “Minh chuyển biến rõ rệt nhờ mẹ dùng coaching” nên giờ bố hợp tác với mẹ cực luôn, thay vì bất đồng như trước đây. Các cha mẹ có thể tham khảo post này – Bố cũng coaching: http://bit.ly/BoCoaching)

Và cho đến sáng nay, Minh dậy lúc 7 giờ như kế hoạch, bố pha cho cốc sữa để đầu óc, tâm lý trong một trạng thái tốt nhất có thể, làm bài rất tập trung, lại nghĩ ra được mấy ý vô cùng hay.

Mẹ mừng lắm. Mẹ mừng vì mình đã thực sự được thuần nhiều để điều hoà cơn giận của mẹ, dùng coaching với coachee nhí thành thạo, và chọn “kịch bản hai” / phiên bản 4.0: Mẹ là coach, không là mẹ hổ để Minh đầu óc minh mẫn, làm bài tốt và kịp, có một buổi sáng tốt lành và sẽ là một tuần tốt lành. Còn chuyện đi chơi quên làm nốt bài, chiều nay mẹ sẽ coach để Minh rút ra bài học cho lần sau.

Vậy nên thành quả lớn nhất với mẹ, không phải là một Minh mạnh dạn tự tin hơn đến mức tự đăng ký kéo cờ ở trường, ra đường thấy một nhóm chơi bóng tự hỏi và vào chơi cùng, điểm môn nào cũng tuyệt đối, vui vẻ và hài hước như ngày xưa thay vì ức chế dễ cáu, mà trên hết, đó là một Minh không sợ sệt, dám lên tiếng, tự cân nhắc lựa chọn, đưa ra quyết định hợp lý nhất cho mình (đi ngủ sáng làm), và trên hết nữa là khi Minh mặt sáng vì hạnh phúc mà nói, “You are the best coach in the world!”

Xin chúc các cha mẹ có một tuần làm việc mới vui vẻ, an lành. Mong các cha mẹ chọn kịch bản hai/ phiên bản 4.0 và cũng sẽ là “the best coach in the world” với các mầm non đầy triển vọng của mình nhé.

NKLM 4.0

Tái bút lần 1: Project này Minh áp dụng được bài học từ hôm không thả được diều (http://bit.ly/ThaDieu) và rất sáng tạo (đến lớp các bạn bảo Minh “model của cậu ấn tượng quá”, lúc mẹ đón Minh bảo thế). Mẹ sẽ viết nhật ký về quá trình coaching với câu nói / hỏi cụ thể vào một post sau.

Tái bút lần 2: Các cha mẹ ơi, đợt vừa rồi NKLM 4.0 nhận được nhiều phản hồi tích cực quá. Ai cũng bảo gần đây mới biết đến trang và đọc thích quá, rồi có mẹ áp dụng thành công, rồi có mẹ đang thay đổi rồi, rồi có mẹ bảo mẹ Minh viết sách sẽ gối đầu giường, có cả các cô giáo đọc nữa để áp dụng cho học sinh. Mẹ Minh cũng từ tâm mà nghĩ là coaching tốt cho cả con và cha mẹ lắm và ước gì những bài viết đến với nhiều cha mẹ hơn để NKLM 4.0 có thêm động lực 🙂

Ảnh: Lúc ấy chắc trái tim của mẹ cũng rộn hoa mùa xuân như thế này…

CÁC PROJECT Ở TRƯỜNG CỦA MINH ĐỀU ĐƯỢC ĐIỂM TỐI ĐA, KỂ CẢ MÔN VIẾT MÀ MINH KHÔNG THÍCH: QUY TRÌNH COACHING CỦA MẸ LÀ THẾ NÀY (Đến cuối quá trình, Minh lại thích viết nữa chứ!)

Apr8

Ngoài việc chia sẻ về biến tình huống hàng ngày thành cơ hội dạy con qua coaching điều hoà cảm xúc và dùng câu nói gì dựa vào khoa học về thần kinh, NKLM 4. 0 cũng chia sẻ về việc dùng cả quy trình coaching cho những project ở trường và ở nhà (dọn hơn chục thùng đồ chơi và sách to đùng chẳng hạn). Trong post này, NKLM 4.0 chia sẻ về cả quy trình đó, giúp Minh đạt điểm tối đa mà Minh lại thêm hứng thú với môn viết. Hơi dài nên NKLM 4.0 mong phản hồi của các cha mẹ xem dài thế này mọi người có đọc không, đọc hết không, và nếu không thì xin gợi ý cho NKLM 4.0 cách trình bày nhé 🙂

—

Minh hiện giờ có thiên hướng về kỹ thuật, thích lắp Lego, thích sửa chữa vặt, thích coding, thích chế tạo máy móc, hệt bố, nên chắc gien của bố là kỹ sư phần mềm, và thích Toán nên chắc gien ông nội là tác giả viết sách giáo khoa Toán ở Việt Nam. Minh thích đọc, có thể giống mẹ. Minh thể hiện năng khiếu về nghệ thuật vì điểm môn này ở các trường toàn A+. Ấy nhưng… Minh chả thích viết lách gì cả. Trong khi viết là một kỹ năng vô cùng quan trọng vì nó thể hiện tư duy. Mai sau có làm giời đi chăng nữa mà không trình bày tốt, mạch lạc, hấp dẫn thì khó mà xin được việc (hầu hết các việc đều yêu cầu ứng viên có “communication skill” / kỹ năng giao tiếp tốt) nghĩa chi là thành công trong công việc (các bạn Tây cùng công việc với người Á nhưng thường lương cao hơn 30 – 50% trở lên và lên nhanh, một phần do có kỹ năng communication tốt, bên cạnh một số phẩm chất khác và lợi thế màu da). Nên mẹ xác định là mặc dù Minh không phải đầu tư thêm thời gian vào môn viết ngoài yêu cầu tối thiểu ở trường, nhưng Minh phải làm thật tốt các project về viết ở trường (và mẹ vẫn đang dần tìm cách gây hứng thú cho Minh – được cái Minh thích đọc nên gây hứng thú viết sẽ không khó).

Thường bài tập về nhà Minh đã có được thói quen là cứ đi học về, uống sữa, là ngồi vào bàn làm bài, nên mẹ cũng chỉ quan tâm và đầu tư coach Minh làm các project thôi để rèn rất nhiều kỹ năng mềm liên quan. Được cái tất cả các project từ khoa học cho đến viết tới nay, Minh toàn được điểm tối đa, vì mỗi một project của Minh cũng chính là một project coaching của mẹ. Và dưới đây là diễn biến dự án coaching Minh làm writing project (hơi lắt léo hơn quy trình với khách hàng vì đây là khách hàng nhí mà, lắt léo nữa là Minh không thích viết cho lắm).

CÓ BÀI TẬP VIẾT, MINH CHẢ ĐẢ ĐỘNG GÌ ĐẾN KHI MẸ TÌNH CỜ PHÁT HIỆN RA

Đợt vừa rồi trời có bão tuyết, các trường cho học sinh nghỉ hai ngày thứ Năm và thứ Sáu. Mẹ cứ tửng từng tưng là con trai chỉ có mỗi science project, ngoài bài tập về nhà hàng ngày thôi. Vì science project đó đã vào guồng rồi và hai ngày đó không có bài tập gì nên mẹ cho trai chơi và làm coding trên code.org thoải mái.

Sáng thứ Sáu trong nhóm WhatsApp phụ huynh nhắc nhau là cô giáo nhắc làm science project và… writing project. Mà writing project sắp phải nộp trong vài ngày nữa. Mẹ hỏi Minh thì thấy con trai chưa đả động tí gì! Mà nữa là mẹ biết Minh đã tuyên bố rất nhiều lần là Minh không thích viết. Còn mẹ thì muốn Minh phải làm thật tốt hết sức có thể, chứ không phải không thích thì không làm hoặc làm mà không cố hết khả năng của mình. Và thế là mẹ xắn tay vào cuộc cách mạng lần 1.

Đề bài là: Em hãy nghiên cứu và viết về một vị lãnh đạo đã góp phần đem lại hoà bình cho thế giới. Đề bài gợi ý tầm gần 10 tên để học sinh chọn. Có hai phần: Phần 1 có một bản đồ gọi là mind-map để học sinh làm dàn ý. Phần 2 để học sinh viết dựa vào dàn ý cùng minh hoạ bằng ảnh hoặc tranh tự vẽ.

Tiêu chí đánh giá: Có tổng cộng 6 tiêu chí – ý tưởng, tổ chức, giọng văn, ngôn từ, câu cú, và chính tả ngữ pháp. Trong đó, giọng văn có nghĩa là học sinh phải thể hiện được sự hứng thú với vị lãnh tụ mình chọn.

THỨ SÁU, MINH HẾT NĂNG LƯỢNG VÀ CHỈ CÓ NĂNG LƯỢNG… ĐI CHƠI – MẸ LÀM GÌ BƯỚC ĐẦU ĐỂ MINH XẮN TAY LÀM PROJECT ĐÂY

Ngày thứ sáu buổi chiều sau khi Minh làm coding xong, cũng đã hết năng lượng, chỉ muốn xuống nhà chạy nhảy với các bạn. Trước khi Minh đi, mẹ hỏi.

Mẹ: Mẹ biết con ngồi ở nhà cả ngày rồi nên con muốn đi chơi và con không cần làm bây giờ.[Mẹ phải rào ngay, hiểu và đồng cảm, không Minh đang mệt mà nghĩ là mẹ “bắt” làm bây giờ là sẽ cáu.] Nhưng con nên lên kế hoạch là khi nào con làm. Con nhớ lần trước làm science project rồi đúng không, con lên kế hoạch nên con được 100 điểm.[Mẹ nhắc Minh nhớ lại bài học chính Minh rút ra từ lần trước để được kết quả tốt nhất có thể.] Con cho mẹ biết là bao giờ con sẽ bắt đầu làm?

Minh: Ngày mai con bắt đầu làm ạ.

Thế nhưng…

THỨ BẢY, MINH MẶC DÙ ĐÃ LÊN KẾ HOẠCH NHƯNG VẪN… PHỞN PHƠ – MẸ PHẢI DÙNG CHIẾN LƯỢC GÌ ĐÂY

Buổi sáng ăn sáng xong Minh phởn phơ chơi. Mẹ để cho chơi một lúc nhưng vẫn không thấy đả động gì, mà buổi trưa và chiều cả nhà tính là sẽ đi ra ngoài chơi xem cái lạnh nhất ở Mỹ thế nào nên Minh không làm buổi sáng là sẽ hết ngày. Mẹ mà giục là mình là mình không thích đâu.

Mẹ: Nhà mình sẽ đi ra ngoài cả chiều, nên con nghĩ con nên làm bài lúc nào?

Minh: Tối ạ.

Ối dời ơi. Mẹ cứ tưởng Minh bảo là sáng. Mẹ biết thừa là tối về, ăn uống, chơi với em một tị là đến giờ đi ngủ, có mà bói ra thời gian làm bài.

Mẹ: Tối thường con không có thời gian làm. Hay con làm buổi sáng? [gợi ý chứ không ép vì ai mà thích bị ép]

Minh cau mày. Minh không thích viết nên tìm cách hoãn binh. Nhưng mẹ mà ép làm buổi sáng là Minh không thích đâu. Nên mẹ chuyển sang chiến lược là biến “phải làm” thành “được làm”, biến bài tập từ “danger/mối nguy” thành “reward/món quà”. Vì khi thấy món quà, Não cảm xúc sẽ hưng phấn cho cảm xúc tích cực và thôi thúc hành động.

Mẹ: Minh ơi, con chọn viết về ai?

Minh: Abraham Lincoln ạ.

Mẹ: Mẹ thấy có nhiều người cũng giỏi và đóng góp cho hoà bình mà. Tại sao con chọn ông ý?

Minh: Tại vì ông ý cứu nô lệ và cứu nước Mỹ khỏi nội chiến ạ.

Rồi mẹ đánh vào trí tò mò.

Mẹ: Con có biết Nelson Mandela không, ông ý từ châu Phi đấy. [Vì hồi Minh 5 tuổi cả nhà đã đi châu Phi chơi rồi, nên mẹ thử hỏi xem Minh có hứng thú không. Nữa là mẹ đang cố gắng dùng mọi thời cơ để rèn cho Minh là trước khi quyết định điều gì là phải có thông tin cụ thể. Cho nên mẹ muốn giúp Minh có cái nhìn tổng quát ít nhất về vài vị lãnh tụ trước khi chọn một người mà Minh sẽ viết về.]

Minh: Con không.

Mẹ: Thế con có muốn xem YouTube về Nelson Mandela một chút để biết ông là ai không? [Xem YouTube để biết về Nelson Mandela thì hay đấy, “trúng tim đen của mình” 🙂 Chứ bây giờ phải ngồi vào viết thì chán chết!]

Minh bảo có và hai mẹ con cùng em Tutti cũng đòi ngồi xem, xem video về Nelson Mandela, lãnh tụ của Nam Phi, rồi đến Ghandi, rồi đến Martin Luther King. Cuối cùng Minh vẫn chọn Abraham Lincoln. Điều này có nghĩa là Minh thực sự thích ông nhất.

Cả nhà sắp đi ăn trưa ở ngoài nên xem thế thôi là chuẩn bị đi. Trước khi đi, mẹ hỏi Minh một câu để Minh có tầm nhìn khái quát sau khi đã xem video về một loạt lãnh tụ. Mặc dù đề bài chỉ yêu cầu viết về một người nhưng mẹ tận dụng cơ hội để Minh trau dồi kỹ năng nhìn tổng quát. Vì khi đi làm, người da trắng lên làm lãnh đạo hoặc thành công nhiều hơn còn người châu Á nhìn chung mặc dù làm việc hùng hục nhưng không lên được lãnh đạo vì phải nói thật là người da trắng thường có tầm nhìn và tư duy chiến lược tốt hơn (ngoài kỹ năng giao tiếp và truyền thông tốt hơn như đã nói).

Mẹ: Mẹ ĐỐ con biết tất cả những người mình đã xem mặc dù được sinh ra ở những nước khác nhau, thời điểm khác nhau nhưng có điểm chung gì không? Có ba điểm đấy. [Thường câu hỏi “đố con biết” sẽ gợi hứng thú trả lời vì kích thích trí tò mò và mang tính thách thức. Và khi nói cụ thể với con số như “ba điểm”, “hai cách”, vân vân, sẽ kích thích não bộ hoạt động vì có mục tiêu cụ thể.]

Minh: À, con không biết.

Mẹ: Thế mẹ nói cho con điểm đầu tiên nhé. [gợi ý khi cần]

Minh: Vâng ạ.

Mẹ: Họ đều rất thông minh và đều là luật sư. Thế con có biết hai điểm nữa là gì không?

Minh: À, họ rất dũng cảm.

Mẹ: Ừ, đúng rồi. Ai cũng bị bắt giam nhiều lần mà không chịu khuất phục nhỉ. Gì nữa? Điểm thứ ba là gì?

Minh: Ừm…

Mẹ: [Thấy Minh chưa nghĩ ra nên mẹ hỏi gợi.] Tại sao họ lại trở nên nổi tiếng?

Minh: Tại vì họ giúp thế giới.

Mẹ: Tốt. Giờ đi ăn trưa rồi mai con viết về Abraham Lincoln nhé.

SÁNG CHỦ NHẬT, MINH BẮT ĐẦU NGỒI VIẾT NHƯNG BÍ QUÁ… CHUYÊN GIA KHAI VẤN HỖ TRỢ BẰNG CÁCH GÌ ĐỂ MINH NGHĨ ĐÂY

Sau khi ăn sáng xong cuối cùng Minh cũng đã ngồi vào bàn học để làm bài viết. Được một lát Minh gọi mẹ.

BÍ LẦN 1: ÔNG LINCOLN CÓ NHỮNG PHẨM CHẤT GÌ?

Minh: Mẹ ơi, ông Lincoln có những phẩm chất gì?

Mẹ xem nguồn thông tin Minh đang tham khảo bằng cách google trên máy tính thì thấy dài lê thê, kém hấp dẫn và khó hiểu. Nhưng mẹ không đọc và trả lời hộ Minh. Mẹ hỏi một trong những câu hỏi rất hay được dùng trong coaching mà có từ “khác” (“Còn gì khác nữa không?”) để Minh rèn khả năng xoay sở.

Mẹ: Mẹ thấy cái này khó đọc quá và không hấp dẫn, đúng không con. Con có thể dùng nguồn nào khác nữa không?

Minh: [mở đề bài và hướng dẫn ra xem lại] À con có thể xem sách trên trang thư viện online này ạ.

Thế là Minh vào trang thư viện online và chọn được một quyển, mà theo mẹ đánh giá có lẽ là quyển hay nhất trong đó. Quyển sách có tổng cộng 41 trang, đọc dễ hiểu và hấp dẫn, trình bày thoáng, có tranh ảnh. Mẹ đọc còn thích. Mẹ cũng ngồi đọc cùng vì mẹ cũng muốn tìm hiểu và muốn tiếp thêm ít tinh thần cho Minh. Hai mẹ con đang nghe audio của sách thì Minh hỏi.

BÍ LẦN 2: LEGISLATURE LÀ GÌ?

Minh: Mẹ ơi, legislature là gì?

Mẹ: Con thử tra từ điển xem nào. [Mẹ suýt xông vào trả lời theo quán tính xong kịp dừng, và gợi ý cách để Minh tự tìm cách tìm ra câu trả lời, còn dùng cho nhiều lần sau khi không có mẹ ở đó.]

Minh tra xong, định nghĩa hơi khó hiểu, nên mẹ hỗ trợ bằng cách giải thích thêm rằng đó là cơ quan làm luật (khái niệm về luật thì mẹ đã giải thích nhiều lần rồi nên Minh hiểu), và ở Mỹ có nhiều bang, nên ngoài luật quốc gia còn có luật của bang, và ở đây là Lincoln tranh cử để vào ban làm luật của bang ông ở.

Đọc một đoạn, có chữ “debt” Minh không hiểu nhưng lần này Minh không hỏi mẹ mà tra từ điển. Rồi mẹ giải thích thêm vì từ điển cũng có từ khó hiểu.

Sau đó vì phải nấu cơm trưa nên mẹ ra ngoài. Trước khi ra, mẹ bảo Minh tiếp động lực bằng cách đưa ra mục tiêu nhỏ, nhưng tiêu chí cao, cho Minh.

Mẹ: Mẹ thích đọc quá nhưng phải ra làm nem để ăn trưa. Con đọc thấy gì hay con kể cho mẹ nghe nhé.

Minh: Vâng. Nhưng chỉ những gì thật hay thôi mẹ nhé.

Mẹ: Tất nhiên rồi, chỉ hay mẹ mới nghe.

BÍ LẦN 3: EM HỌC ĐƯỢC BÀI HỌC GÌ TỪ CUỘC ĐỜI CỦA ABRAHAM LINCOLN?

Một lúc sau, Minh lại bí.

Minh: Mẹ ơi, mẹ giúp con, con không biết trả lời câu hỏi này thế nào? [Câu hỏi là: Em học được bài học gì từ cuộc đời của cựu tổng thống Mỹ Abraham Lincoln?]

Mẹ: Mẹ cũng không biết nên nếu mẹ phải trả lời thì mẹ sẽ phải tìm hiểu. Thế con thì sao? Nếu con không biết thì con sẽ phải làm gì để biết? [Câu hỏi rất hay dùng trong coaching nữa là hỏi đến hướng giải quyết “làm gì để / làm thế nào để” để kích thích coachee tự tìm giải pháp.]

Minh: À, con sẽ phải nghiên cứu, phải đọc để biết.

Mẹ: Thế con đọc đi nhé rồi tí nữa cho mẹ biết là con học được bài học gì nhé.

BÍ LẦN 4: VIẾT THÀNH MỘT CÂU THÔI THẾ NÀO?

Một lúc sau, Minh gọi mẹ nên mẹ từ bếp lại chạy vào.

Minh: Mẹ ơi, đoạn này làm thế nào để nói thành một câu?

Đoạn văn đó là thế này: “Có một cô bé 11 tuổi tên Grace ở New York gửi thư cho Lincoln vào tuần trước ngày bầu cử, bảo ông là diện mạo của ông trông sẽ tốt hơn nếu ông để râu, vì khuông mặt ông nhỏ gầy nên râu rất hợp với ông. Trong thư cô bé có nói là cháu có bốn người anh em trai và một phần trong số họ sẽ bầu cho ông, và nếu ông để râu thì cháu sẽ vận động những người còn lại bầu cho ông. Lincoln trả lời cô bé vào 4 ngày sau mà không hứa hẹn gì cả. Nhưng trong vòng một tháng sau đó, ông đã để một bộ râu dài.”

Mẹ: Thế con thấy có điều gì thay đổi ở Lincoln? [Câu hỏi “Cái gì?”]

Minh: Lúc đầu ông không có râu rồi sau đó ông có râu.

Mẹ: Tại sao sau đó ông có râu? [Câu hỏi “Tại sao?”]

Minh: Tại vì cô bé Grace mười một tuổi bảo ông để râu.

Mẹ: Thế con nói về điều này trong vòng một câu thế nào? [Câu hỏi hướng tới giải quyết vấn đề sau khi đã có thông tin chủ yếu.]

Minh đang nghĩ thì mẹ lại phải chạy ra cho em Tutti vào nhà vệ sinh đi tè. Nhưng sau đó Minh cũng không gọi mẹ nữa nên mẹ cho em đi ngủ luôn. Lúc ra thì thấy Minh viết xong phần 1, trong đó hoàn thành được một câu kia, viết khá gọn và súc tích.

MINH KHÔNG BÍ NHƯNG MẸ BÍ VÌ… MINH VIẾT XẤU KHÔNG ĐỌC NỔI!

Lúc mẹ vào thấy Minh viết rất xấu không đọc nổi, chữ thì dính vào nhau. Mấy lần cô giáo đã nhắc là viết rõ ràng hơn. Nên mẹ nhắc nhưng nhắc sao để Minh không khó chịu đây. Mẹ không phê Minh viết xấu, mẹ chỉ nhắc hướng về mục tiêu: Con ơi, con có nhớ cô giáo nhắc con viết gọn gàng không? Và để được điểm cao thì phải viết ngay ngắn để người đọc đọc được không? [một nguyên tắc của coaching là – không đào sâu vào vấn đề mà hỏi đến hướng giải quyết để não vận động tìm ra giải pháp]

Minh nghe rồi tẩy đi viết lại. Rồi một lát sau.

Minh: Mẹ ơi, con nghỉ một tí được không ạ?

Mẹ: [Mẹ thấy hợp lý] Con thấy là con cần nghỉ thì con nghỉ. Thời gian của con, bài tập của con, con bố trí hợp lý là được.

Nhưng có hợp lý đâu ạ. Minh xem phim hoạt hình gấu Pooh với em một lèo đến khi ăn trưa. Mẹ biết nhưng cũng không nhắc, vì nghĩ là thôi xem rồi ăn trưa rồi làm cũng được. Thế nhưng mọi việc đâu có thế!

CHIỀU CHỦ NHẬT, CẢ NHÀ ĐI NGỦ, MINH LÀM CODING KHÔNG LÀM TIẾP BÀI TẬP VIẾT! MẸ PHÁT ĐIÊN SUÝT NHẢY TƯNG TƯNG

Sau khi ăn một bữa nem no nê, Minh nghỉ một lát rồi hỏi mẹ rằng con làm coding được không. Chiều, mẹ cho em đi ngủ và thiếp đi cùng một lát. Bố thì cũng nằm ở giường phòng Minh ngủ luôn vì mệt. Minh làm coding và Google Hangout với các bạn cả buổi chiều, không làm viết. Mẹ thì điên quá là điên. Nhưng mẹ đã viết vào Mục tiêu Năm 2018 trong Nhật Ký của mẹ là mẹ sẽ không nóng giận và quát Minh nên mẹ nhớ đến mục tiêu, và mẹ không quát ầm lên như ngày xưa. Chứ không là mẹ giọng to hết cỡ chắc hàng xóm cũng phải mất dép hoặc báo cảnh sát.

Rồi các bạn thi nhau đến gọi cửa rủ đi chơi. Khi Minh hỏi có được đi không, vì mẹ vẫn chưa hết cơn giận, mẹ hạ lệnh không rất lạnh lùng mà chả hỏi coaching gì cả.

Rồi mẹ lại chợt nhớ ra là cơn giận của mình không lắng, mình sẽ không xử lý tình huống hài hoà và hiệu quả được. Nên mẹ điều hoà cơn giận của mình bằng cách 1) thở và 2) vào vai Minh để nghĩ cho Minh “Mình ngồi máy tính suốt 2 tiếng đồng hồ, mình mệt quá, nên giờ mình thích chạy nhảy cho hoạt bát, mình thích chơi với các bạn vì từ nãy chỉ có ngồi một mình. Các bạn cứ gọi thích quá nhưng mẹ lại không cho đi. Buồn quá! Ức chế quá! Mẹ chả hiểu mình gì cả.” Rồi mẹ quay ra, nói nhẹ nhàng chứ không cương giọng (vì cương giọng là con sợ, mà con sợ là con không tiếp thu).

Mẹ: Con đang mệt và đi chơi sẽ làm con hết mệt đúng không? [Hiểu và đồng cảm với Minh. Khi đó Não Logic của Minh sẽ lắng nghe và hợp tác] Nhưng còn cách nào khác nữa không? Hay mẹ pha cho con một cốc sữa nóng có sô cô la nhé. [Lại câu hỏi có từ “khác”, đồng thời gợi ý và hỗ trợ.]

Minh: Con sẽ chạy trong nhà hoặc chơi với em Tutti ạ.

Mẹ pha sữa, Minh uống xong rồi nói.

Minh: Con cảm thấy tốt hơn một chút rồi mẹ ạ.

Minh ôm mẹ. Mẹ hiểu cho mình đấy! Và mẹ ôm lại Minh.

MẸ PHẢI ĐẤU TRANH TƯ TƯỞNG: LÀM SAO KHÔNG CHO MINH ĐI CHƠI ĐỂ DẠY MINH BIẾT VỀ HẬU QUẢ MÀ VẪN CHO MINH ĐI CHƠI ĐỂ SẢNG KHOÁI TINH THẦN TRƯỚC KHI LÀM TIẾP BÀI

Lúc Minh uống nốt cốc sữa, mẹ đấu tranh ghê gớm trong đầu mẹ lắm. Nửa mẹ muốn nghiêm không cho Minh xuống chơi để Minh biết là đó là hậu quả của việc không làm bài tập. Nửa mẹ muốn cho Minh xuống chơi cho đỡ cuồng chân cuồng tay, đầu óc thoáng thuẩy, sảng khoái để nghĩ và làm bài cho tốt. Và như nhiều lần khác, mẹ tìm “sân giữa”. Minh được đi chơi đúng nghĩa đi chơi của Minh là xuống sân chứ không ở trong nhà, nhưng dưới danh nghĩa là bố và em đi thì Minh mới được đi “ké”.

Mẹ: Thế bố sẽ cho em Tuti xuống sân chơi, con có muốn đi cùng chơi với em ở đấy không? Rồi bố về con về cùng.

Minh nghe đồng ý luôn.

Chơi xong lên nhà, Minh vui vẻ lên hẳn. Cả nhà ăn tối xong, mẹ cho em đi tắm rồi mẹ tắm. Lúc ra thấy Minh ngồi bàn làm bài tử tế, tập trung. Mẹ vào xem thấy dấu câu sai mẹ bảo.

Mẹ: Chỗ này con phải dùng dấu hai chấm đúng không? Còn đây thì con nên viết cả câu đúng không?

Minh: À vâng ạ. Con biết rồi.

Mẹ: Đấy con thấy tại sao lại cần review (tổng duyệt) và revise (sửa) chữa. [Mẹ lấy cơ hội này để Minh biết là tổng duyệt và chỉnh sửa trước khi nộp là rất cần cho một quá trình tạo ra sản phẩm có chất lượng. Mà mẹ chỉ bảo hai chỗ đó để làm ví dụ thôi còn mai là ngày review sẽ tính tiếp.]

Mẹ cho em Tutti uống sữa, đóng bỉm, còn Minh tiếp tục làm đến 9 giờ. Mẹ rất tò mò xem Minh làm đến đâu nhưng phải xin phép vì bài của Minh mà có phải của mẹ đâu.

Mẹ: Mẹ xem bài của con làm được không?

Minh: Vâng ạ.

Mẹ: Bài học con rút ra được hay quá này.

Hôm trước Minh kêu là con chỉ thích science project thôi còn project này chán lắm. Giờ Minh nói, “Mẹ ơi, thực ra project này khá là vui!”

Rồi Minh đi ngủ.

THỨ HAI, MINH BẢO “PROJECT NÀY VUI HƠN CẢ VUI!”

Đi học về Minh ăn uống một chút rồi ngồi vào bàn nghiêm chỉnh làm nốt bài tập mà mẹ không phải nhắc. Lúc sửa mẹ phải xem cùng để cho Minh phản hồi (chứ không phải gợi ý và sửa hộ), cũng như mai sau làm ra sản phẩm sẽ nên lấy phản hồi để chỉnh sửa trước khi tung ra thị trường đó.

Mẹ: Câu này mẹ không hiểu. Ý con là gì? Con cho mẹ ví dụ xem nào? [Câu đó là “Bạn học những gì bạn muốn nhưng bạn phải làm những gì bạn muốn.”]

Minh: Ví dụ như là khi mà con muốn có Bay Blade ý, con sẽ phải làm việc gì đó để kiếm tiền và mua nó, tức là con phải làm việc để có được nó ý.

Mẹ: Thế thì con viết lại câu kia thế nào?

Minh: Bạn có thể có những gì bạn muốn nhưng bạn phải làm việc thì mới có được nó.

Minh muốn đi chơi, mẹ thì muốn Minh kiểm tra bài viết dựa trên các tiêu chí giáo viên đưa ra nhưng các bạn cứ đíng đong ngoài cửa và Minh thì rất muốn đi chơi. Nhưng Minh làm sắp xong rồi nên mẹ cho đi chơi và trước khi đi mẹ bảo.

Mẹ: Có một việc cuối cùng rất quan trọng của việc review đấy con ạ. Con đi chơi đi, lúc về mẹ sẽ nói cho. [nói thế để rào trước cho Minh biết là vẫn còn phải làm một khâu nữa để hoàn thành sau khi đi chơi về]

Về ăn tối xong, Minh xem các tiêu chí và phán là đạt được hết rồi. Cuối công cuộc khai vấn, mẹ khen và hỏi Minh rút ra bài học.

Mẹ: Mẹ thấy là con đã dành nhiều thời gian và công sức cho bài tập này. Và khi con chịu khó suy nghĩ, con nghĩ ra được những câu mà có khi mẹ cũng không nghĩ ra đấy. [Khen cụ thể là Minh “chịu khó suy nghĩ” để khuyến khích hành vi này trong tương lai. Mà mẹ khen là khen thật!]

Minh trông vui lắm. Rồi mẹ làm thao tác cuối cùng, hỏi về bài học rút ra được cho những lần sau.

Mẹ: Thế lần sau có project con sẽ làm gì để có sản phẩm thật tốt?

Minh: Lên kế hoạch ạ.

Mẹ: Và gì nữa? Lúc cuối ý?

Minh: Review (tổng duyệt) bằng cách dùng tiêu chí ạ.

Rồi Minh đánh răng. Hai bố con xem ít bóng đá với nhau rồi bố nằm cạnh Minh một lát cho Minh ngủ.

QUY TRÌNH COACHING & CÂU HỎI COACHING ĐƯỢC DÙNG Ở ĐÂY LÀ GÌ?

Quy trình coaching nhìn chung là như sau:

1. Đảm bảo khách hàng ở trong một trạng thái tâm lý thoải mái – Khi ấy, Não Cảm xúc và Não Logic trong trạng thái cân bằng, não nào thực hiện chức năng của não đó: Não Logic lắng nghe, nhìn ra giải pháp, hợp tác… Não Cảm xúc cho ra cảm xúc tích cực thúc đẩy hành động.

2. Lên mục tiêu với thước đo thành công cụ thể và tầm nhìn mang tính gây cảm hứng cao – Để Não Cảm xúc cho ra cảm xúc tích cực thúc đẩy hành động.

3. Nghiên cứu & Lên kế hoạch hành động.

4. Thực thi!

5. Theo dõi & Chỉnh sửa hành động khi cần để đảm bảo hành động hiệu quả giúp đạt kết quả tối ưu. Trong quá trình, coach sẽ: 1. khen kết quả và hành động cụ thể để coachee có thêm động lực thực thi đến đích, 2. hỏi coachee nếu gặp trắc trở thì cần phải làm gì khác đi để đạt được kết quả, và 3. trong quá trình rút ra được bài học gì để áp dụng vào những mặt khác của cuộc sống.

6. Ăn mừng – Khâu này rất quan trọng và thường được vạch ra ngay từ đầu quá trình để gây hứng thú và cảm hứng thực thi, và khi ăn mừng thật sẽ tạo thêm động lực vươn đến những tầm cao mới.

Về câu hỏi thì quanh quanh vẫn có ngần ấy câu hỏi chính (nếu cha mẹ theo dõi NKLM 4.0 một thời gian sẽ nhận ra). NKLM 4.0 xin liệt kê ở mức khái quát dưới đây:

Mục tiêu: Con muốn bài của mình được bao nhiêu điểm? / Con muốn bài của mình đạt kết quả cao nhất không?

Thước đo: Phải đạt được những gì thì được kết quả cao nhất? [tờ giấy giao bài có tiêu chí đó và khi được hỏi, con sẽ nghiên cứu, thay vì chúi đầu vào làm luôn không phương hướng]

Kế hoạch: Theo kinh nghiệm của con khi làm những project trước, để làm thật tốt, con cần bao nhiêu thời gian? / Vậy thì kế hoạch của con là gì? / Bao giờ con sẽ bắt đầu?

Thực thi – Trong quá trình con sẽ cần hỗ trợ. Cha mẹ giúp bằng cách hỏi để “giãn” suy nghĩ của con thay vì làm/trả lời hộ. Câu hỏi thường được dùng là: Còn gì khác không? Có cách nào khác không? Để làm được/biết được… thì cần phải làm gì? Nếu là một người luôn tìm ra câu trả lời, người đó sẽ làm gì trong tình huống này để có được câu trả lời?…

Theo dõi & Chỉnh sửa:

– Khen (về cụ thể hành vi và khả năng suy nghĩ): Con suy nghĩ rất sâu sắc/ Con rất chịu khó suy nghĩ / Lúc đầu con không tìm ra câu trả lời xong con đã tìm mọi cách để tìm được nó. Mẹ rất tự hào về con.

– Rút ra bài học: Thế lần sau con phải làm một project khác thì con sẽ phải chú ý những điểm gì quan trọng nhất mà con học được từ lần này để có kết quả tốt nhất có thể?

– Giải quyết khó khăn: Thế con có nghĩ mình phải chỉnh sửa điều gì để đạt được… không? Có cách nào khác có thể tốt hơn không?

Ăn mừng – Có thể đơn giản là một cốc sữa hoặc một trò chơi điện tử mà con thích (nếu cả ngày chưa chơi – nhìn chung tuỳ sở thích của trẻ và hoàn cảnh), … VÀ một lời khen và động viên: Mẹ thấy con đã cố gắng rất nhiều / suy nghĩ rất tốt / tìm ra nhiều cách để hoàn thành project

Nhưng mỗi khách hàng mỗi khác, mỗi một cuộc đời mỗi khác vì hoàn cảnh là rất khác nhau và các yếu tố tác động vào là rất khác nhau, nên người khai vấn trong quá trình phải rất linh động để hỏi những câu đắt giá giúp người được khai vấn “vỡ oà” về suy nghĩ và thay đổi hành vi. Để có được những câu hỏi đó thì cần lắng nghe, thấu hiểu, đồng cảm, và… luyện tập và qua thời gian sẽ thành thục hơn.

Nữa là nếu cha mẹ nào đọc đến đây thì thấy quá trình được kể không thẳng tuồn tuột như khuôn coaching, mà nó như một điệu nhảy, lúc tiến lúc lùi, phải linh hoạt. Để được linh hoạt, chỉ có luyện nhiều thôi.

ĐI ĐƯỜNG TẮT HAY ĐƯỜNG DÀI?

Khi mẹ khai vấn khách hàng, nhiều người lúc đầu đặt mục tiêu muốn giảm cân. Nếu muốn giảm cân thì chơi nước chanh và cắt khẩu phần một tuần hai tuần hoặc tương tự như trên mạng nói là ra ngay kết quả, cần gì phải khai vấn. Hoặc nhanh nữa là đi phẫu thuật cắt xừ mỡ cho xong. Nhưng trong quá trình được khai vấn, đa số sẽ chỉnh mục tiêu từ “giảm cân” thành “khoẻ đẹp”, rồi đưa ra các chiến lược làm thế nào để không những “trông” khoẻ mà phải “cảm thấy” khoẻ, làm thế nào để khoẻ đẹp mang tính bền vững, đi vào nếp sống lâu dài, rồi đưa ra kế hoạch hành động như ăn uống đủ dinh dưỡng, tập luyện, chăm sóc tinh thần, vân vân. Để đạt được kết quả tốt nó phải là một quá trình dài, vì bất cứ điều gì khó sẽ mang đến phần thưởng và bất kỳ phần thưởng nào cũng khó.

Chuyện Minh làm bài tập cũng vậy. Thay vì coaching, mẹ có hai lựa chọn khác: Một là mẹ bắt Minh ngồi làm bài vào một giờ nhất định một ngày nhất định, và làm xong mới được đi chơi thì là giải pháp ăn liền. Mẹ đỡ mất thời gian. Minh thì cũng đỡ… mất thời gian. Nhưng Minh sẽ rất ức chế, không học được quy trình tạo ra sản phẩm tốt nhất, để áp dụng cho nhiều lần sau. Hai là mẹ bắt làm và gà bài hoặc viết hộ Minh để Minh có bài nộp lại còn có bài tốt. (Sự thực là ở lớp Minh, nhiều phụ huynh vì muốn con được điểm cao hay làm hộ con luôn hoặc hay thuyết phục con làm theo ý mình để con được điểm cao.) Thế nhưng mẹ chọn “khoẻ đẹp bền vững” chứ không phải “phẫu thuật giảm cân” 🙂

Chúc các cha mẹ có một cuối tuần vui vẻ, an lành, và luôn chọn “khoẻ đẹp bền vững” các cha mẹ nhé.

Tái bút: Theo kinh nghiệm của mẹ Minh thì luyện coaching một năm là thành thạo, và một năm ấy là sự đầu tư cho cả quãng đời của con cũng là của chính mình. NKLM 4.o sẽ luôn đồng hành với các cha mẹ. Khi có đông hơn các cha mẹ theo dõi, NKLM 4.0 sẽ triển khai một số ý tưởng khác (live stream theo chủ đề, coaching nhóm cho các cha mẹ,…) Các cha mẹ nếu thấy hữu ích thì chia sẻ với bạn bè quan tâm để tạo thêm động lực cho NKLM 4. nhé.

—

DRAFT:

Minh: Mẹ ơi, con đi được không?

Mẹ: Mẹ cho con rất nhiều tự do và con đã không biết dùng nó cho hợp lý nên bây giờ mẹ sẽ phải ra lệnh. Điều ấy tốt cho con. [Mẹ phải rào cho Minh biết để Minh không phản ứng quá cao trào.] Con sẽ không đi chơi khi con chưa làm bài tập viết. [Lúc này thì mẹ cũng điên quá nên chỉ kìm được không quát, nhưng quên bài và “ép” bằng cách hạ lệnh luôn.]

Minh chạy ra bảo bạn, xong chạy vào, mặt mày tiu nghỉu, cau có.

Minh: Con mệt con không nghĩ được gì cả.

Mẹ: Con ra ngồi kia nghỉ và nghĩ xem là kế hoạch con sẽ làm nốt bài viết thế nào.

Minh nằm ở ghế sofa, rất rầu rĩ. Mẹ đợi 5 phút không thấy Minh đả động gì, cứ để Minh nằm là chẳng nghĩ ra gì thật, nên mẹ phải nói chuyện. Đúng lúc mẹ đang định hỏi thì lại có bạn khác gọi cửa, Minh chạy ra bảo là không đi được rồi vào.

Mẹ: Thế con nghĩ ra chưa?

Minh: Chưa ạ. [Mình đang mệt, nhu cầu của mình giờ là đi chơi cho sảng khoải hết mệt. Nếu ngồi bàn tiếp sẽ là cực hình. Mà oái ăm thay, các bạn thì cứ thi nhau gọi rủ mình đi chơi.]

Mẹ: Con nghĩ là con cần hết bao nhiêu thời gian nữa sẽ làm xong?

Minh: Hai tiếng ạ. Mỗi phần một tiếng.

Mẹ: Thế con định thế nào? [Hướng đến “kế hoạch”.]

Minh: Ngày mai con sẽ làm nốt.

Mẹ thấy Minh kế hoạch thế là chưa được nên chuyển hỏi về “mục tiêu”.

Mẹ: Con có muốn có sản phẩm tốt hay trung bình thôi?

Minh: Tốt ạ.

Mẹ: Nếu tốt thì theo kinh nghiệm của mẹ, con sẽ phải có thời gian xem lại rồi chỉnh sửa trước khi nộp. Mà thứ ba con nộp rồi nên ngày mai thứ hai con sẽ chỉnh sửa. Điều này có nghĩa là hôm nay con phải làm xong rồi. [Lúc này thì mẹ đang mất kiên trì và hạ lệnh, thay vì hỏi là “Nếu muốn làm tốt thì con phải làm thế nào?” Nhưng đồng thời Minh đang mệt nên mẹ cũng chả hỏi. Kể ra mẹ giải quyết chuyện mệt rồi mẹ hỏi thì tốt hơn, nhưng lúc ấy bản thân não lý trí của mẹ cũng đang hết dần năng lượng rồi nên mẹ hơi quên bài.]

Minh trông rất khó chịu.

Mẹ: Từ sáng đến giờ con có tận 7 tiếng rưỡi và để hoàn thành bài con cần 2 tiếng. Như thế con thấy thế nào? Coding cũng tốt nhưng vào thời điểm này, coding hay writing quan trọng hơn? [Mẹ lại nhận ra mẹ đào sâu vào “vấn đề” chứ không phải “giải quyết” nên mẹ chỉ dừng đến đó thôi.]

Rồi mẹ xả vì não lý trí của mẹ hơi xỉu… Được cái là mẹ nhớ đến mục tiêu 2018 nên chỉ nghiêm chứ không quát.

Mẹ: Con có biết không. Bố mẹ cho con rất nhiều tự do và con không biết dùng nó. Con thích chơi. Đó cũng là một lẽ đương nhiên. Ai mà chả thích chơi. [mẹ hơi tỉnh lại nên công nhận để đồng cảm] Nhưng điểm khác biệt giữa người giỏi và không giỏi là người giỏi biết khi nào dừng chơi và tập trung vào việc quan trọng. [so sánh góc nhìn] Con thấy đấy, trong xã hội thì cần luật, vì nếu không có luật có người sẽ làm việc xấu như cướp bóc đánh đấm làm hại người khác. Tất nhiên là người tốt thì chả cần luật làm gì. Còn con ở nhà nếu có quá nhiều tự do sẽ không kiểm soát được chính mình nên đấy là lý do tại sao mà phải có rules cho con. [Minh đã có một số rules do mẹ khai vấn Minh nghĩ ra từ những lần trước dính trên tường.] Và khi mà con không biết dùng thời gian hợp lý, lúc ấy mẹ sẽ phải can thiệp. Mẹ làm thế là tốt cho con đấy. Thế nếu con không đi chơi hôm nay ngày mai con đi được. Nhưng nếu con không làm bài và nộp bài vào thứ Ba, con sẽ nộp được nữa không?

Minh trông cực kỳ cực kỳ rầu rĩ và khó chịu, căng thẳng. Mình biết những điều này nhưng mà giờ mình mệt quá mà mẹ đang nói nhiều thế để mình lại phải ngồi vào bàn. Ôi dồi ơi, sao ức chế thế!

—

Cho nên, có được chìa khoá tức là quy trình và công cụ khai vấn rồi, mở được hay không là do người mở có biết lựa chìa vào ổ không. Lựa chìa được không thì lại phụ thuộc vào người mở có tập mở nhiều không. Tập mở càng nhiều càng quen chìa, quen khoá và sẽ đến một lúc mở một cái là được. Và mẹ vẫn đang trong quá trình “tập” đó. Mặc dầu có nhiều kinh nghiệm hơn và bài học hơn cho bản thân qua việc khai vấn khách hàng và cả Minh nữa, nhưng nuôi dạy con người khó hơn chuyện đạt được “khoẻ đẹp” nhiều nên xác định sẽ là quá trình dài. Cứ phải kiên trì, tự nhắc nhở mình, tự phê duyệt mình để lần sau làm thuần thục lên, và tất nhiên là phải thích thú quá trình đó nữa. Trang nhật ký này cũng giúp mẹ phản ánh lại quá trình, rút ra bài học, và nhất là giúp mẹ có trách nhiệm giải trình với chính mình và với những cha mẹ khác quan tâm làm động lực cho mẹ nhớ bài coaching và giảm dần bài gào thét.

Mẹ nhận ra rằng có vài yếu tố chính sau giúp Minh từ việc không thích project viết đến việc bảo project này “khá vui” rồi đến project này “vui hơn cả vui” và cho ra sản phẩm mà mẹ đọc cũng thích.

Tất cả bắt đầu từ “hứng thú”. Khi mẹ coach khách hàng, một trong những khâu đầu tiên là tạo ra một tầm nhìn và mục tiêu mang tính gây cảm hứng cao, vì khi đó, não Cảm xúc sẽ cho ra cảm xúc tích cực, thôi thúc hành động. Ở đây, Minh thật sự thích vị lãnh tụ mình chọn, Abraham Lincoln. Minh lại có thêm hứng thú vì tìm được đúng nguồn tài liệu sinh động: Video hoạt hình trên YouTube, và cuốn sách hấp dẫn trên thư viện online.
Minh được thách thức suy nghĩ và được hỗ trợ để suy nghĩ chất lượng, và khi đạt được sản phẩm của suy nghĩ, Minh vui, lại được khen và động viên, nên Minh được kích thích giải quyết những thách thức khác, tạo thành vòng xoáy đi lên.
Minh có bạn đồng hành để không từ bỏ hoặc dễ thoả hiệp khi sản phẩm chưa tốt nhất có thể.

CÔ GIÁO GỬI EMAIL CHO MẸ BÁO MINH “HÔM NAY Ở LỚP KHÔNG HÀNH XỬ BÌNH THƯỜNG” – NÓI CHUYỆN KIỂU COACHING SAO

Mar3

[Một tình huống, nhiều vấn đề nên chuyện hơi ly kỳ, nhưng tập trung vào 3 điểm: 1. Làm thế nào để Minh có hành vi đúng mực. 2. Làm thế nào để Minh không để cơn giận kiểm soát hành vi của mình. 3. Chuyện với bố thế nào để bố không nóng và làm con căng thẳng. ]

Hôm vừa rồi, cô giáo email mẹ, bảo là Minh hôm nay hành xử không bình thường như mọi ngày. Cụ thể có hai việc xảy ra: Một là lúc ngồi ở bàn làm bài tập Toán, Minh bực tức ấn tay vào đầu bạn K. ngồi cạnh và bảo bạn “phải học cách đếm” khi bạn đang loay hoay chưa làm xong. Hai là lúc ngồi ở thảm, bạn A. cầm nhầm giấy của Minh, Minh giật tờ giấy suýt quệt vào mặt bạn. Cô bảo “Tôi biết đây không phải là cách mà cháu hay hành xử nên tôi không biết có chuyện gì làm cháu bị buồn phiền không. Chị có thể nói chuyện với cháu ở nhà cho tôi được không?”

Mẹ trả lời luôn, bảo cô là “Cảm ơn cô rất nhiều đã cho tôi biết. Đúng vậy, thường cháu không thế. Để tôi chuyện với cháu và báo cáo lại cho cô. Một lần nữa cảm ơn cô. ”

Sắp tan học thì mẹ lại nhận được email của cô. Cô bảo “Tôi đã có thể nói chuyện với cháu. Cháu bảo là bạn kia rất khó chịu. Nhưng tôi bảo cháu là phải biết làm ngơ hành vi gây mình khó chịu. Và tôi đã cho cháu ngồi chỗ khác để cháu có thể tránh xa hành vi gây cho cháu khó chịu và về lại là chính mình.”

Hôm đấy buổi sáng thực ra là Minh bị bố ra lệnh dọn bàn và trách móc khi không chịu dọn bát đũa giúp bố mẹ sau khi ăn sáng, đúng lúc… Minh đang hào hứng (từ tối hôm trước) mang hộp gôm ra để nhờ bố tạo kiểu vì hôm đó là Ngày Thứ Tư Kỳ Quặc ở trường và học sinh được ăn mặc kỳ quặc đến trường. Nên mẹ có hai sứ mệnh: Một là nói chuyện để rèn Minh biết kiểm soát tình huống và hành vi của chính mình trong mọi hoàn cảnh. Hai là chuyện với bố để bố tác động hiệu quả hơn cho những lần sau.

CHUYỆN VỚI MINH = TOÀN CÂU HỎI!

Ở bàn ăn tối, mẹ bảo Minh là ăn xong và tắm xong mẹ muốn nói chuyện với con. Minh phịu mặt. Mẹ bảo “vì cô giáo gửi thư cho mẹ”. Minh nghe thấy biết nghiêm trọng nên thôi, hết phịu luôn. Mẹ nói thêm về mục tiêu để gây cảm hứng “Mẹ sẽ không mắng con, mà mẹ chỉ nói chuyện để giúp con trở thành một người tốt hơn, như một trong ba điều ước con dính lên tường vào đầu năm mới.” Một lúc sau, vào chuyện.

Mẹ: Con có thể tập trung nói chuyện trong vòng nửa tiếng không?

Minh: Có ạ.

Mẹ: Thế con giúp mẹ hiểu chuyện gì đã xảy ra hôm nay?

Minh: Bạn K. không tập trung làm Toán, loay hoay mãi không xong, nên con bực quá và làm thế. Còn bạn A. thì lúc ấy con ngồi sau bạn, bạn cầm nhầm của con, con với lên phía trước giật lại.

Mẹ: Con làm như thế, bạn K. và A. sẽ cảm thấy thế nào?

Minh: Buồn và khó chịu ạ.

Mẹ: Và các bạn và các bạn khác sẽ nghĩ con là người như thế nào?

Minh: Người xấu và thiếu tôn trọng người khác ạ.

Mẹ: Nếu thế có ai muốn chơi với con không?

Minh: Không ạ.

Mẹ: Thế con có muốn là người như thế không? Hay con muốn là người tốt?

Minh: Con muốn là người tốt ạ.

Mẹ: Vậy thế lúc bạn K. loay hoay và bạn A. cầm nhầm, con có những lựa chọn nào?

Minh: Với K., lựa chọn thứ nhất là con ấn đầu bạn và bảo bạn phải tập trung. Lựa chọn thứ hai là con nói với bạn lịch sự, nhẹ nhàng là “K., cậu nên tập trung vào làm bài đi, nếu không cậu sẽ không có đủ thời gian để hoàn thành đâu”.

Mẹ: Thế con có thể quay ngược lại cỗ máy thời gian thì con sẽ chọn lựa chọn nào?

Minh: Lựa chọn thứ hai ạ.

Mẹ: Nếu con nói thế bạn vẫn loay hoay chưa xong thì sao?

Minh: Con sẽ hỏi xem bạn có cần giúp đỡ không.

Mẹ: Tốt. Mẹ nghĩ con đã có lựa chọn đúng. Thế còn với bạn A.?

Minh: Lựa chọn thứ nhất là con giật lại giấy của con. Thứ hai là con vỗ vai bạn và bảo bạn đưa cho con.

Mẹ: Nếu con có thể làm lại, con sẽ chọn cách nào?

Minh: Lựa chọn thứ hai ạ.

Mẹ: Con đã chót làm lựa chọn một rồi thì sao bây giờ để các bạn không nghĩ con là người xấu?

Minh: Con sẽ xin lỗi các bạn.

Mẹ: Bao giờ con sẽ xin lỗi các bạn?

Minh: Ngày mai ạ.

Mẹ: Tốt. Có phải sáng nay bố mắng và trách con nên con buồn bực và con dễ bị chọc giận thế không?

Minh: Vâng ạ.

Mẹ: Trong cuộc sống sẽ có nhiều người hơn bố và có nhiều người chọc con giận. Nhưng con nhớ về não Cảm xúc và não Logic mẹ đã nói với con không. Nếu cái giận của con nó ở trong con thì não Logic của con không nghĩ ra được lựa chọn. Thế nếu quay ngược lại được thời gian, làm thế nào để con bình tĩnh được để nghĩ ra lựa chọn?

Minh: À con không biết. Thở ạ?

Mẹ: Thở cũng được. Thế mẹ gợi ý cho con nhé?

Minh: Vâng ạ.

Mẹ: Con nhớ thí nghiệm Marshmallow không? Để không bị cuốn hút vào chuyện gây bực và khiến con phản ứng ngay thì như các bạn “khôn” trong thí nghiệm marshmallow, con nhắm mắt lại, quay đi hoặc nếu được đi ra chỗ khác. Rồi con thở. Hoặc cách thứ hai là con thay vì thở con tưởng tượng ra một hình ảnh làm con thấy hài hước như cái hình Big Nate làm con cười ngặt nghoẽo mà con cho mẹ xem cùng ý. Con thích biện pháp nào hơn?

Minh: Tránh đi và thở ạ.

Mẹ: Thế lần sau con thử xem thế nào nhé.

Rồi mẹ bảo Minh lần sau con thấy bố nóng con có thể nói với bố.

CHUYỆN VỚI BỐ = CŨNG LÀ CÂU HỎI!

Xong con, một lúc sau mẹ chuyện với bố (mẹ đã rào rậu bằng việc gửi email của cô cho bố từ sáng rồi, với cả dạo này bố chịu nghe mẹ chia sẻ như đã kể trong post trước).

Mẹ: Bố ơi, mẹ vừa nói chuyện với Minh. Minh sẽ xin lỗi hai bạn. Con trai nói sáng bị bố mắng trách nên ức chế, đến lớp dễ phản ứng với các bạn. Lúc con mang cái hộp gôm ra và hứng khởi, lúc ấy việc quệt keo là phần thưởng, chưa làm gì đã bị bố bắt dọn bát và trách móc coi như “phần thưởng” bị giật đi thay bằng “mối nguy” nên não cảm xúc bị căng.

Nếu quay ngược lại được thời gian, lúc ấy làm gì mà con vẫn dọn mà vẫn vui bố nhỉ?

Bố: Thì xịt gôm cho con trước. Nó vui rồi mình bảo nó giúp dọn chắc nó sẽ dọn.

Mẹ: Hay quá. Lần sau có tình huống tương tự mình thử xem thế nào. [Còn chuyện làm thế nào để con giúp việc nhà thì lại thuộc về một chủ đề khác và cần một quá trình khác. Giờ tạm thế đã.]

—

NGUYÊN TẮC KHAI VẤN ĐƯỢC DÙNG Ở ĐÂY:

1. Tiền đề rất quan trọng cho bất cứ một cuộc nói chuyện nghiêm túc là hai bên phải thoải mái tâm lý và đồng ý hợp tác nói chuyện. Mẹ chọn ăn tối và tắm xong vì lúc ấy Minh cảm thấy thoải mái (bụng đã no, đã tắm rửa sạch sẽ), khi ấy não logic mới làm việc được hiệu quả nhất. Còn mẹ đã xong mấy thủ tục buổi tối nên không bị vướng bận và có thể tập trung nói chuyện. Nữa là, Minh phụng phịu xong mẹ nói về tính nghiêm trọng, Minh hợp tác ngay.

2. Tập trung & Lắng nghe: Để tránh bị phân tán, mẹ không có điện thoại bên cạnh và hai mẹ con ngồi ở trong phòng đóng cửa lại để không bị tiếng ồn là tiếng phim hoạt hình của em Tutti làm phiền, và để có thể tập trung vào cuộc nói chuyện và lắng nghe trong suốt quá trình. Đồng thời hỏi Minh xem Minh có thể tập trụng nói chuyện trong vòng nửa tiếng.

3. Thông cảm: Thông cảm là bắt đầu ngày mới con gặp chuyện chẳng vui nên bị ảnh hưởng. Đồng thời giúp con hiểu là chuyện không vui là không tránh khỏi nên điều hoà cảm xúc của chính mình là quan trọng để không để cảm xúc lấn át hành vi.

4. Chỉ toàn câu hỏi (!) để coachee tự suy nghĩ, tự tìm giải pháp, thúc đẩy hành động và bài học hơn. Dưới đây là các câu hỏi “thần kỳ” về hậu quả, giải pháp, cảm xúc, và bài học được dùng & công thức:

*** Hỏi về hậu quả gây ra cho đối phương và chính mình (kèm theo cảm xúc) & Mục tiêu mình muốn đạt được: Con làm như thế thì các bạn bị sao và/hoặc cảm thấy thế nào? Thì các bạn nghĩ về con là “người như thế nào”? (khi hỏi là “người như thế nào”, trẻ sẽ càng thấy có động lực thay đổi hơn vì vì không chỉ là hành vi xấu mà còn là “mác xấu” cho cả con người mình, nhất là khi đang xây dựng hình ảnh cá nhân). Khi ấy con có vui không hay buồn chán?

*** Hỏi về giải pháp tốt nhất có thể lúc ấy / bài học rút ra cho lần sau:

“Làm thế nào để + mục tiêu tốt nhất có thể [bạn tập trung làm bài / bạn trả con giấy MÀ hai bên vui vẻ, hoà bình]”

“Con sẽ có những lựa chọn nào để xử lý?” [Từ “lựa chọn” rất quan trọng và tác dụng, vì cái gì mà mình gây ra hay đem lại đều là do lựa chọn của chính mình. Nếu cần, tuỳ tình huống và tuỳ trẻ, cha mẹ có thể liệt kê các lựa chọn VÀ có thái độ mở với bất kỳ lựa chọn nào khác con nghĩ ra.]

Theo quy trình thì có thể hỏi cảm xúc nếu đạt được mục tiêu nhưng có thể linh hoạt, cuộc nói chuyện dài có thể bỏ qua (vì cũng đã hỏi khi hỏi về hậu quả như trên rồi).

*** Hỏi về giải pháp giải quyết hậu quả (vì chuyện đã lỡ xảy ra): Con đã lỡ làm lựa chọn một rồi thì nên làm gì tiếp để + mục tiêu [các bạn không nghĩ con là người xấu / vẫn muốn chơi với con]?

Như vậy, một tình huống khá giật gân, mất gần nửa tiếng nói chuyện nhưng giúp Minh ngoài giải quyết hậu quả (xin lỗi bạn) thì còn củng cố bài học về điều hoà cảm xúc và có thói quen nghĩ về lựa chọn trước khi hành động (dạo này mẹ đang luyện cho Minh thói quen suy nghĩ này để trước bất cứ cám dỗ, sự khiêu khích gì,… Minh có phản xạ vạch ra lựa chọn và chọn cho đúng hướng trước khi hành động). Còn bố chỉ mất hai ba phút để giúp bố nhớ lại cơ chế hoạt động qua phân tích “phần thưởng” và “mối nguy” của não (tham khảo post ngày 3/2 với tiêu đề MẸ BẠN RISHITA BUỒN PHIỀN KÊU RISHITA LÀM VỠ CỐC XONG ĐỔ LUÔN CHO MẸ “TẠI SAO MẸ LÀM VỠ CỐC?” – COACHING SAO ĐÂY?) để lần sau biết gây tác động cho thuận buồm xuôi gió.

Và… trong tình huống này, nếu mẹ quát “Sao con lại làm thế với bạn. Mai xin lỗi bạn ngay!” cho xong phéng thì đó cũng là một lựa chọn, và là lựa chọn làm mất đi cơ hội củng cố cho con những kỹ năng sống cần thiết.

Ảnh: Hôm nay mẹ và một mẹ khác được cô giáo chọn mặt gửi vàng nhờ đi tiếp quản lớp Minh trong chuyến đi xem kịch. Lúc về gặp cô hiệu trưởng, cô kể về một lớp học trang trí dựa vào sách/phim WONDER đang rầm rộ. Thông điệp của phim này là: CHOOSE KIND – Hãy lựa chọn sự tốt bụng / tử tế.

Wiki & Tutti

Happiness is a journey …

MY SON EXCEEDED HIS SCREEN TIME ALLOWANCE & HERE’S THE COACHING QUESTION I USED TO DEAL WITH THIS SITUATION

FROM A 3-YEAR-OLD TODDLER TO A 9-YEAR-OLD CHILD, MANY PARENTS OFTEN FORGET TO GROOM THIS ONE IMPORTANT GIFT OF THEM

Tutti’s Travel Diary – Europe December 2018

Hẹn hò New York một sáng thu

MINH KHÔNG MUỐN THUYẾT TRÌNH, MINH KHÔNG MUỐN TRANH CỬ LÀM LỚP TRƯỞNG: TẠI SAO PHẢI “TẠI SAO”

MÔ HÌNH “CÁI KHĂN” (SCARF) CHO CÁC MỐI QUAN HỆ TỐT ĐẸP (TỪ NHÀ RA CÔNG SỞ)

CON NGÃ, KHÓC. NÓI GÌ ĐỂ CON NÍN LUÔN MÀ LẠI HẾT SỢ.

“YOU ARE THE BEST COACH IN THE WORLD!”

CÁC PROJECT Ở TRƯỜNG CỦA MINH ĐỀU ĐƯỢC ĐIỂM TỐI ĐA, KỂ CẢ MÔN VIẾT MÀ MINH KHÔNG THÍCH: QUY TRÌNH COACHING CỦA MẸ LÀ THẾ NÀY (Đến cuối quá trình, Minh lại thích viết nữa chứ!)

CÔ GIÁO GỬI EMAIL CHO MẸ BÁO MINH “HÔM NAY Ở LỚP KHÔNG HÀNH XỬ BÌNH THƯỜNG” – NÓI CHUYỆN KIỂU COACHING SAO